تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1414

مساهمون:

ص١٤١٤
و به عربى ايضا گويند « 1 » و بمعنى اگر هم استعمال كنند * .

نز

- [ بفتح ] مختصر « نه از » باشد [ 1 ] . حكيم سنائى فرمايد : بيت
اگر نز بهر دينستى در اندر بنددى گردون * و گر نز بهر شرعستى كمر بگشايدى جوزا

نونياز

- يعنى كسى كه تازه بكارى آمده باشد . « 1 » و به عربى مبتدى گويند * .

نهاز

- پيشرو گلهء گوسفندان باشد . مثالش سوزنى گويد : شعر « 2 »
ز بيم و هيبت و سهم و سياست تو بدشت * ز گرگ پنجه فروريزد از نهيب نهاز
و باستعاره « 3 » بر پيشوايان و سروران نيز اطلاق كنند « 1 » چنانچه حكيم لامعى فرمايد . بيت « 2 »
منزل و مأواى خويش هيچ ندانم كجاست * هستم دم دار قوم گاهى و گاهى نهاز « 4 » *
و در ادات الفضلاء - بكسر نون - به اين معنى آمده و - بفتح نون - ترس باشد « 1 » و در فرهنگ بمعنى اول - بضم نون - آورده . * [ 2 ] .

نماز

- سجده باشد [ 3 ] . مثالش سوزنى گويد : بيت
شهى كه بارگه اوست سجده‌گاه ملك * همى برند به آن سجده گه ملوك نماز

ناز

- يعنى استغناى محبوب [ 4 ] . و درخت صنوبر را نيز گويند [ 5 ] . مثال معنى اول را امير خسرو گويد : شعر « 2 »
اياز آمد كرشمه ساز كرده * جهانى نيم كشت ناز كرده
هامش
( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - « س » بر استعاره . ( 4 ) - « س » : نهار .
( 1 ) برهان ندارد . ( 2 ) در برهان بمعنى امر بترسيدن و واهمه كردن هم هست . ( 3 ) در برهان معنى بندگى و اطاعت و اداى طاعت و پرستش و سجود و خدمتگارى و فرمانبردارى نيز دارد . ( 4 ) و نوخيز و نورسته ( برهان ) . ( 5 ) ناژ . نوژ . كاج