نژاد
اصل و نسب باشد [ 1 ] . مثالش حكيم فردوسى گويد :
بيت
از اين جنگ و پيكار كام تو چيست * نژاد از كه دارى و نام تو چيست
نكوهد
- [ بفتح نون و هاء و ضم كاف ] يعنى عيب كند و سرزنش كند . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت
جهان چو خاك در تست و عرصهء ملكت * چرا نكوهد عقلش بتهمت لكوپك
نكوهيد
- يعنى سرزنش و عيب كرد .
مثالش فريد الدين گويد :
شعر « 1 »
نكوهيد از آن حرف او را بسى * پس آنگاه گفتش مگو با كسى
نارد
- [ بفتح راء ] يعنى نتواند و نيارد . مثال معنى اول ابو الخطير « 2 » :
بهرام كه هست ترك خونريز * نارد كه نگه كند درو تيز
مثال معنى دوم ابن يمين گويد :
بيت
ضياى دولت و دين اى كه مادر اركان * به صد قران چو تو فرزند نامور نارد
نغنخواد
- [ بفتح نون اول و دوم و سكون غين معجمه با خاى معجمه ] زنيان باشد [ 2 ] . مثالش حكيم سوزنى گويد :
بيت
شعر مرا هر آينه از هزل چاشنى * بايد بجاى فلفل و گشنيز و نغنخواد
نشلد
- به وزن و معنى بشلد مرقوم در باب باء [ 3 ] . مثالش فرخى گويد :
بيت
گر تو خواهيش و گرنه نتواند نشلد « 3 » * زر او چون بدر خانهء او برگذرى
نسود
- [ بسين مهمله . به وزن حسود ] بمعنى نرم و لغزنده باشد كه در آن درشتى نباشد و - بحذف دال - [ 4 ] نيز آمده - - و مىآيد - - .
نود
- [ به وزن شود ] يعنى لرزد و جنبد . مثالش تاج بها گويد :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - « س » : ابو الخير .
( 3 ) - بجز « ك » : بتواند ربشلد .
( 1 ) در برهان معنى اصيل و نجيب و خداوند اصل و نسب ( نژاده ) نيز دارد .
( 2 ) نغنخوالان و نغنخلان . نانخواه . سياهدانه .
( 3 ) يعنى : بچسبد و در آويزد .
( 4 ) يعنى : نسود ( لخشان ) .