تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1391

مساهمون:

ص١٣٩١
گويد : بيت « 1 »
كان فتنه كه روى خوب دارد * هرجا كه نشست خاست غوغا
و بمعنى نشستن و نشستنگاه نيز آمده چنان كه بهر دو معنى فردوسى گويد : بيت
ز آمل گذر سوى تميشه كرد * نشست اندر آن نامور بيشه كرد
و استاد لامعى جرجانى بمعنى نشستن فرمايد : بيت
آسمان زيبد هنگام نشست او را تخت * ماه و خورشيد مر آن تخت ورا دارافزين

نيارست « 2 »

- [ بفتح نون و راى مهمله ] يعنى نتوانست . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت
شهنشه نيارست كردن حديث * كه بر وى چه آمد ز خبث خبيث

مع الجيم التازى « 1 »

نشكنج

- [ يكسر نون و فتح كاف تازى ] به ناخن بدن كسى را كندن . مثالش حكيم عنصرى گويد : شعر « 3 »
آن صنم را ز گاز و از نشكنج * تن بنفشه شدست و لب نارنج
و آن را نيلك نيز گويند .

نج

- [ بفتح نون ] اندرون دهان را گويند [ 1 ] . مثالش شمس فخرى گويد « 3 » : شعر « 3 »
بىمدحت تو هركه دهان را بگشايد * دندانش كند چرخ برون يك بيك از نج

نخج

- [ بفتح نون و سكون خاء ] گياهى باشد كه آن را جاروب كنند . مثالش هم او فرمايد [ 2 ] : شعر « 3 »
تا كند بارگاه او جاروب * مژهء خويش مهر نخج كند
هامش
( 1 ) - كلمه از « ك » است . ( 2 ) - اين لغت از « غ » و « ك » است . ( 3 ) - « س » ندارد .
( 1 ) مصحف بج است . ( 2 ) يعنى : شمس فخرى . و در برهان نخچ آمده است .