بيت
بروز زمياد و مهر اسفند * نه بيند ستم حلق دشمن ببند
مهرگان خرد « 1 »
- نام نوائيست و لحنى [ 1 ] . و مهرگان خردك نيز گويند - - و مىآيد - - .
مستيمند
- [ بضم ميم و كسر تاء و سكون ياى حطى و نون و فتح ميم دوم ] و مهوند [ بهاء و واو به وزن فرزند ] هر دو نام موضعى است در هند كه نمك سفيد از آن آرند . كذا فى التحفة - الاحباب .
مستبند
- [ بباى موحده به وزن مستمند ] كسى را گويند كه پايبند كسى باشد و نتواند به جائى رفت [ 2 ] .
مىزد
- [ بفتح ميم و ياى حطى و سكون زاى معجمه ] مجلس شراب باشد كه بزم نيز گويند . مثالش حكيم سنائى گويد :
بيت « 2 »
گه خروشان چو در نبرد توناى * گاه نالان « 3 » چو در مىزد تو چنگ
و - بفتح ميم و كسر ياء - نيز به نظر رسيده و استاد فرخى نيز گويد :
بيت « 1 »
اندر مىزد حاتم طائى توئى بجود * وندر نبرد رستم دستان روزگار
و شمس فخرى مىزد - به وزن ريزد - را به اين معنى آورده و گفته :
بيت « 1 »
ايا شهى كه بوقت مصاف لشكر تو * ز بيم هر شب مريخ چرخ درميزد
به ياد بزم تو بخشند دوستگانيها * صبوح كرده مه و مهر و زهره درميزد
و غالبا كه شمس فخرى را سهوى واقع شده .
مخند
- [ به خاى معجمه . به وزن كمند ] يعنى چسبند و خزند [ 3 ] . مثالش بو على چاچى « 4 » گويد :
بيت
گر ابلهى بمال شود شهره عاقلان * از شومى و دناءت همت درو مخند
مشته رند
- آلتى است نجاران را كه رنده نيز گويند [ 4 ] . مثالش انورى گويد :
هامش
( 1 ) - اين لغت و شرح آن از « غ » و « ك » است .
( 2 ) - كلمه از « ك » است .
( 3 ) - « س » : لان .
( 4 ) - اصل : حاجى . ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 1 ) برهان مهرگان خرد ندارد .
( 2 ) مس بند . و در برهان معنى گرفتار غم و محنت نيز دارد ( مصحف مستمند ) .
( 3 ) برهان مصدر كلمه يعنى مخيدن و ماضى آن يعنى مخيد و اسم فاعل آن يعنى مخنده را دارد .
( 4 ) آلتى كه چوب و تخته بدان تراشند و نسو كنند مشتواره . مشترنده .