تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1251

مساهمون:

ص١٢٥١

گيتى

- عالم [ 1 ] . و ديگر گلى باشد بغايت خرد كه از بحر ببصره مىآرند و بسيار خوش‌بو مىباشد [ 2 ] و در ميان جامه نهند كه هرگز بوى آن نرود « 1 » . مثال معنى اول شيخ سعدى گويد : شعر
اى بار خداى گيتى آرا * بر بندهء پير خود ببخشاى
مثال معنى دوم شيخ آذرى فرمايد : شعر
گل گيتى نمايد و مشكين * ياسمين نام گيرد و نسرين *

گربزى

- [ بضم گاف و كسر باى موحده ] زيركى و دليرى و بخردى باشد و بمعنى طرارى نيز باشد . مثالش شيخ سعدى فرمايد : بيت
كه تا جمع كرد آن زر از گربزى * پراكنده شد لشكر « 2 » از عاجزى

گندائى

- [ بفتح گاف ] يعنى تعفن و بدبوئى . مثالش ابن يمين گويد : [ بيت ]
هدهد ار افسر بسر بر مىنهد * فعل زشت او و گندائيش بين

گداغازى

- در فرهنگ لولى و ريسمان باز باشد و گفته چون بفرس غازى لولى و ريسمان باز باشد خواستند كه ميان غازى غزا كننده كه عربيست و غازى كه لولى است فرقى باشد اين را گداغازى ناميدند . چنان كه مولوى معنوى گويد : بيت
جنبش جان كى كند صورت گرمابه‌يى * صف‌شكنى « 3 » كى كند اسب گدا غازيى
و مولانا مطهر « 4 » نيز گويد : [ شعر ]
دمى كه مال ندادى ملوك را بسپاه * كنون چنانست كه گر مال آن كثير و « 2 » قليل شود برات گدا غازيان آينده * ز لوليانش كنيز كهن كند تحصيل
هامش
( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - « س » : شكن . ( 4 ) - « س » : ظهير .
( 1 ) جهان . روزگار . دنيا . و در برهان معنى زمين نيز دارد . ( 2 ) گيثى نيز آمده است ( برهان ) .