مثال معنى پنجم حكيم فردوسى گويد :
بيت
به دو گفت اى بدتر از مار گز * بميدان كه پوشد زره زير خز
و نزارى نيز گويد :
بيت
نكردى مشورت با ما درين كار * نهادى پاى بر دنبال گزمار
گلگز
- [ بضم گاف اول « 1 » و فتح دوم ] يكى از الوان و آن سرخ كم رنگ باشد [ 1 ] . مثالش امير خسرو گويد :
بيت « 2 »
چتر دگر گلگز و گلگون چو رز * چوب وى اكسون فلك كرده گز
و در اصل گل درخت گز باشد و چون آن برنگ مذكورست بر رنگ آن نيز اطلاق كنند « 3 » .
گرگوز
- [ به راى مهمله و كاف دوم نيز فارسى . به وزن مرموز ] ضابط ولايت را گويند و نيز نام شخصى كه به يارى پيران ويسه آمده آمده بود .
گوشخز
- [ بفتح خاى معجمه ] هزارپا را گويند [ 2 ] . مثالش امير خسرو گويد :
بيت
بگوشهها خزد آن كش بپاى بيرون رفت * بسان گوشخز از خود هزار دارد پاى
گليز
- [ بفتح گاف و كسر لام ] يعنى آبى و لعابى كه از دهان رود [ 3 ] مثالش سراج الدين راجى گويد :
بيت « 2 »
گرم گشته زاتش كين و ستيز * غرق گشته تا به گردن در گليز
گوز
- گردگان باشد [ 4 ] . مثال سوزنى گويد :
بيت « 4 »
بنشسته بنظاره و انگشت همى گز * آب مژه بگشاده و غلطان شده چون گوز
و در فرهنگ - بفتح گاف - آورده و او درين قول متفردست [ 5 ] .
گاز
- يعنى عضوى را بدندان گرفتن . مثالش حكيم خاقانى گويد :
هامش
( 1 ) - در اصل اين كلمه نيست .
( 2 ) - كلمه از « ك » است .
( 3 ) - عبارت اخير از « ك » است .
( 4 ) - « س » ندارد .
( 1 ) برهان ندارد .
( 2 ) گوشخزك . گوشخزه . گوشالنگ .
( 3 ) بفج .
( 4 ) جوز ( معرب ) .
( 5 ) در برهان بفتح اول و دوم مخفف گوزن و بضم اول نيز بمعنى گردگان و هم بمعنى بادى كه با صدا از راه پايين برآيد و بمعنى بد كه در مقابل نيك است و بمعنى مقل يا نبات مقل كه علف مقل كه صمغى است كه از آن بهم رسد نيز آمده .