كوبه
- [ بضم كاف و فتح باى تازى ] آنچه بدان چيزى كوبند و به عربى مدق گويند . و بمعنى موج نيز آمده و نيز نام گياهيست شيرين كه آن را خورند و بمعنى مشكى كه در آن دوغ كنند و جنبانند تا روغن بگيرند نيز آمده و در نسخهء حليمى بمعنى طنبك « 1 » نيز گويند [ 1 ] .
كبسته
- همان كبست مرقوم [ 2 ] . شيخ نزارى گويد :
بيت
با اينهمه لطافت و شيرينى سخن * با ما بگاه طعنه زدن چون كبستهاى
كبيته
- همان كبيتاى مرقوم [ 3 ] . مثالش بسحاق اطعمه گويد :
شعر
بره را بشكست پايش دست گردون از قضا * آنچنان كز درد شد او را پريشان پاچهها
گرم كردم تختهاى چند از كبيتهء كنجدى * وز ضماد تخم مرغش بر قلم بستم طلا
كوهه
- پيش و پس زين و موج آب و حمله باشد . بمعنى اول منوچهرى گويد :
بيت
نصرت از كوههء زينت نه فرودست و نه بر * دولت از گوشهء تاجت نه فرازست و نه باز
و در فرهنگ بمعنى زين نيز آورده و به اين بيت فردوسى متمسك شده :
بيت
ز كوهه به آغوش برگيرمش * بشاهى ز گشتاسب بپذيرمش
و بمعنى موج شرف شفروه گويد :
بيت « 2 »
چنان كوهه زد بحر انعام عامت * كه اميد را قوت آشنا نيست
و بمعنى بلندى نيز آورده . و بمعنى حمله شيخ نظامى گويد :
بيت
چو در معركه بركشم تيغ تيز * بكوهه كنم كوه را ريز ريز
و كهه « 3 » - به وزن شده - نيز مثل اوست و از اين بيت خواجوى كرمانى بمعنى كوهان شتر ظاهر مىشود :
هامش
( 1 ) - « س » : طينك .
( 2 ) - كلمه از « ك » است .
( 3 ) - بجز « ك » : كه .
( 1 ) در معنى اخير عربيست ( حاشيهء برهان از منتهى الارب ) .
( 2 ) كبستو . حنظل . زهر گياه .
( 3 ) يعنى حلواى مغزى . ( برهان ) .