تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1112

مساهمون:

ص١١١٢
و در نسخهء وفائى - بكاف فارسى [ 1 ] همين بمعنى اول آمده .

كژغان

- [ به زاى فارسى ، به وزن مردان ] ديگ باشد . مثالش امير خسرو گويد : بيت « 1 »
ولى با اين‌همه زين خوان خالى شسته به دستم * كه حلواى رضا پخته نگردد اندرين كژغان
و - به زاى تازى - [ 2 ] نيز گويند و در سامى گويد ديگ مسين بزرگ باشد .

كراژيدن

- [ به راى مهمله و زاى فارسى . به وزن تراشيدن ] در نسخهء حليمى بمعنى پاره‌پاره كردن باشد [ 3 ] .

كلان

- بمعنى بزرگ و بلند باشد [ 4 ] شيخ سعدى گويد : بيت « 1 »
عدو را بكوچك نبايد شمرد * كه كوه كلان ديدم از سنگ خرد

كودبان

- [ بضم كاف و سكون دال ] بمعنى دوش باشد [ 5 ] . مثالش مولوى مثنوى گويد : بيت « 1 »
رحم آمد مر شتر را گفت هين * برجه و بر كودبان من نشين

كيان

- [ بفتح كاف ] پادشاهان كيانى چون كيقباد و كيكاوس « 2 » گويند در قديم اين پنج پادشاه را كيان مىگفتند : كيومرث و كيكاوس و كيخسرو و كيقباد و كىلهراسب ، چون كى بمعنى اصل آمده غالبا كه كيان نيز بمعنى اصل بود چه حكيم خاقانى مؤيد اين دو معنى گويد : بيت
تاج سر خاندان سلجق * بر تخت زر كيان « 3 » ببينم بر شاه كيان گهر فشانم * كورا گهر و كيان ببينم
استاد لامعى جرجانى بمعنى خيمهء گرد گويد : شعر « 1 »
خرگه ترك و وثاق تركمان بينى همه * آنكه بودى مر عرب را خيمهء گردان « 4 » كيان
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - تا علامت ستاره را در صفحهء بعد « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) - « س » : زير كياه . ( 4 ) - « س » : گردان را .
( 1 ) يعنى : گياخن . ( 2 ) يعنى : كزغانو قزغان . قزقان . قازقان و غزغان صورتهاى ديگر كلمه است . ( 3 ) در برهان گژاريدن آمده است . ( 4 ) در برهان معنى بزرگ و مهتر و بهتر و افزون و بالاى سر ( مبدل كلال . حاشيهء برهان ) . و بكسر اول ( در تداول قزوين بضم كاف ) معنى كليدان نيز دارد . ( 5 ) برهان ندارد .