تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1114

مساهمون:

ص١١١٤
شعر « 1 »
بسته پيشت كمر دو پيكروار * بت مشكوى و لعبت كاشان

كان

- دو معنى دارد : اول معدن باشد ؛ دوم بمعنى كننده باشد [ 1 ] . مثال هر دو معنى فرخى گويد : شعر
ز آرزوى كف راد او ز كان گهر * گهر برآيد بىكوه كان و بىميتين

كرجن

- [ به راى مهمله و جيم تازى . به وزن گلخن ] استخوان نرمى كه بتوان خائيد و بتازى غضروف گويند .

كستن

- [ بضم كاف ] بمعنى كوفتن باشد و در فرهنگ مسطورست كه كستى ازين مشتق است چه در كستى گرفتن دو كس يكديگر را مىكوبند و بمرور ايام كشتى شد « 2 » و كوستن - باضافهء واو - نيز آمده * .

كنون

- [ بضم كاف ] بمعنى الحال باشد [ 2 ] چنان كه « 3 » شيخ سعدى گويد : بيت « 1 »
كنون تا يقينت نگردد گناه * بگفتار دشمن گزندش « 4 » مخواه
و در فرهنگ - بفتح كاف - بمعنى كند و آورد [ 3 ] . مثال « 5 » اين معنى اين بيت على فرقدى آورده : بيت
نيست ما را مشت گندم در كنون * باز دينارى بكيسه اندرون

كهين

- يعنى كوچكتر . و در فرهنگ بمعنى تفاح برى نيز آورده كه بتازى زعرور گويند « 2 » و آن همان كيل است كه مرقوم شد * . [ 4 ] مثال اين معنى امير خسرو گويد : شعر
آنكه مهين مهرهء او با گهر * وانكه كهين پيچش او با شكر

كوسان

- [ بسين مهمله . به وزن جوشان ] در فرهنگ نام نايى باشد كه در زمان يكى از ملوك قديم بوده . [ 5 ] و نام قصبه‌اى از مازندران نيز
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) - اصل : چنانچه . ( 4 ) - « س » : گزندت . ( 5 ) - « س » : معنى .
( 1 ) در برهان معنى كندن دارد بجاى كننده . ( 2 ) مخفف اكنون . نون . ( 3 ) كندو . كندور . كندوك . ( 4 ) - كهير . ذو ثلثة حبات ، چه دانهء آن سه پهلو باشد . ( برهان ) . ( 5 ) در برهان بمعنى نوعى خوانندگى نيز هست .