يعنى تركانيدن . مثالش دقيقى گويد :
شعر
هر آن سر كه دارد خيال گريز * ببايد كفانيدن از تيغ تيز
كتيران
- [ بتاى قرشت و راى مهمله . به وزن اميران ] - و كتران - بحذف ياء - هر دو نام داروئيست كه بر شتر مالند و بتازى قطران گويند « 1 » و آن صمغ درخت سرو كوهيست كه آن را [ 1 ] ابهل گويند و اين صمغ بغايت حاد و محرق است و سياهست و آتش زود در آن مىگيرد . *
كلن
- [ بضم كاف و فتح لام ] پنبهء زده و گرد كرده به جهت ريسيدن [ 2 ] و نيز پاغره را گويند و آن زحمتى باشد كه از زحمت ديگر متولد شود مثل غلوله ، چون آن زحمت بر طرف شود آن نيز بر طرف شود [ 3 ] مثال اين معنى پوربهاى جامى گويد :
بيت « 2 »
سخن نتيجهء روحست و گر سخن نبود * بعقل و نفس جز از نغمه و كلن چه رسد
كون
- [ بضم كاف و فتح واو ] پده باشد يعنى « 3 » اسفيدار « 4 » كه به عربى غرب گويند - بفتح « 5 » غين معجمه و راى مهمله - [ 4 ] .
كاربان
- به وزن و معنى كاروان باشد يعنى قافله . مثالش شيخ سعدى گويد :
بيت
چه رويست آنكه پيش كاربانست « 6 » * مگر شمعى بدست ساربانست
و در فرهنگ بمعنى قطار اشتر و خر آورده و مؤيد اين معنى فردوسى گويد :
[ بيت ]
شتر بود بر كوه صد كاربان « 7 » * بهر كاربانى « 8 » يكى ساربان
و حكيم سوزنى نيز گويد :
بيت
يك خر نخوانمت كه يكى كاربان « 9 » خرى * كرد آخرت پر از علف كفر و زندقه
و از اين دو بيت معنى سابق نيز بتكلف ظاهر
هامش
( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 2 ) - « س » ندارد .
( 3 ) - كلمه از « غ » و « ب » است .
( 4 ) - « س » : كه اسفيدار به عربى .
( 5 ) - « س » : و بفتح .
( 6 ) - بجز « ب » : كاروانست .
( 7 ) - بجز « ب » : كاروان .
( 8 ) - بجز « ب » : كاروانى .
( 9 ) - اصل : كاروان .
( 1 ) يعنى : سرورا .
( 2 ) پاغنده . غنده . غندش .
( 3 ) در برهان بمعنى گلوله و گرهى باشد كه از گردن و اعضاى مردم برمىآيد و نيز زحمتى كه پاى آدمى پر باد مىشود و عربان داء الفيل خوانند .
( 4 ) در برهان معنى حيز و مخنث نيز دارد ( كدن ) و گويد بضم اول و سكون ثانى سرين و جفته و نشستگاه باشد .