تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1097

مساهمون:

ص١٠٩٧
بيت
حسود گفتهء بسحاق گو بگوى جواب * كه پيش ما كيل و به بهم نخواهد ماند

كچول

- كون جنبانيدن باشد در رقص . مثالش شمس فخرى گويد : بيت « 1 »
گاه از بهر خندهء مردم * پايمال تمسخرى و كچول
كاچول نيز آمده - بزيادهء الف - چنان كه « 2 » نزارى قهستانى گويد : بيت « 2 »
وز آن جمله پنجاه من بار كرد * چو رقاص كاچول بسيار كرد

كاكل

- [ بضم كاف دوم ] معروف [ 1 ] و نيز نوعى از گندمست كه آن را حنطهء رومى نيز گويند و در سامى فى الاسامى مسطورست كه : « كاكل هو نبات البر يقال انه من المحض » . و مراد از حمض شوره گياهست [ 2 ] . مثال معنى اول خواجوى كرمانى گويد : بيت « 1 »
كاكل كلكم ز بتان تاب يافت * تيغ زبانم ز بيان آب يافت

كاروژول

- [ به سكون راى مهمله و ضم واو و زاى فارسى ] شخصى باشد كه بر سر مزدوران بايستد و ايشان را كار فرمايد و نگذارد كه ايشان در كار تعلل كنند [ 3 ] .

كوپال

- گرز باشد . مثالش فردوسى گويد : بيت
و زو باد بر سام نيرم درود * خداوند كوپال و شمشير و خود
و هم او گويد [ 4 ] : بيت
همانا كه كوپال سيصد هزار * زدم بر سر ترگ آن نامدار
و در يكى از نسخ بمعنى بر و دوش ضخيم نيز به نظر رسيده مثال اين معنى هم او [ 4 ] گويد :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - اصل : چنانچه .
( 1 ) يعنى موى ميان سر پسران و مردان و اسب و استر ( كاكول ) . ( 2 ) اشنان ( برهان ) . ( 3 ) در برهان معنى مطلق كارفرما نيز دارد . ( 4 ) يعنى : فردوسى .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1097 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )