تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1094

مساهمون:

ص١٠٩٤
كه چيزى در دل نگه ندارد و ساده‌دل باشد [ 1 ] .

كنجال

- [ بضم كاف و سكون نون ] ثفل هر چيز كه روغن از آن گرفته باشد [ 2 ] . مثالش شاعر گويد : بيت « 1 »
زان پس بپذيرفتم و اين شعر بگفتم * از من بدل خرما بس باشد كنجال

كوال

- [ به وزن بخار ] بمعنى جمع كننده و اندوزنده باشد . مثالش استاد طيان گويد : بيت
بزرگان گنج سيم و زر كوالند . * تو از آزادگى مردم كوالى
و بمعنى نمو و افزايش كشت و غله نيز آمده و بمعنى فاعل ازين معنى نيز آمده كه بالنده و نمو كننده باشد چنان كه « 2 » سيف اسفرنگى گويد : بيت
اى ز سخاى كفت نخل امل بر « 3 » كوال * وى ز هواى درت گلشن جان خوش‌نما
و در فرهنگ - بكاف فارسى - [ 2 ] آورده .

كستل

- [ بضم كاف و سكون سين مهمله و فتح تاى قرشت ] جعل را گويند . كذا فى المؤيد [ 4 ] .

كيفال

- [ بياى حطى وفا ، به وزن قيفال ] و بعضى به نون [ 5 ] گفته‌اند ، مردم رند پيشه و جماش را گويند . مثالش شمس فخرى گويد : بيت « 1 »
ز احتساب نفادت مؤذنست و امام * كسى كه بود ازين پيش فاسق و كيفال

كاگل

- [ كاف دوم فارسى مفتوح ] كلك ميان تهى باشد كه در آب رويد [ 6 ] .

كاكول

- كاكل باشد و معروفست [ 7 ] .

كاول

- [ بضم واو ] و كاوول - به وزن طاووس - در نسخهء ميرزا هر دو بمعنى چاشنى گير باشد كذا فى المؤيد [ 8 ] .

كتل

- [ بضم كاف و فتح تاء ] اسب جنببت ؟ ؟ ؟ باشد و تل بلند . مثال معنى اول مولانا اميدى گويد :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - اصل : چنانچه . ( 3 ) - بجز « ب » : تر .
( 1 ) در برهان معنى اخير نيست . ( 2 ) كنجاله . كنجاره . كنجار . ( 3 ) يعنى : گوال . ( 4 ) سرگين كردانك . خنفساء . ( 5 ) يعنى : كنفال . ( 6 ) در برهان معنى كلك و قلم چيزى نوشتن نيز دارد . ( 7 ) يعنى موى ميان سر مردان و پسران و اسب و استر . ( 8 ) بكاول يا مخفف آن و تركان توشمال گويند . و در برهان معنى سفره‌چى و گندناى كوهى نيز دارد و اين اخير را به عربى كراث الكرم خوانند .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1094 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )