تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1096

مساهمون:

ص١٠٩٦

كفچه نول

- [ بجيم فارسى و ضم نون ] نام مرغيست [ 1 ] .

كهبل

- [ بفتح كاف و سكون هاء و ضم باى تازى ] بمعنى نادان و احمق باشد [ 2 ] .

كل

- [ بفتح كاف ] دو معنى دارد : اول معروف [ 3 ] مثالش سوزنى گويد : بيت « 1 »
هان اى كل پشت پاردم باف * اى توبره ريش كون غراره
و در فرهنگ بمعنى نر جميع بهايم عموما و نر گاوميش خصوصا نيز آورده . و بضم - كاف - بسه معنى آورده : اول بمعنى گوز و منحنى باشد ؛ دوم ده باشد كه به عربى قريه گويند ؛ سوم كوتاه و ناقص باشد [ 4 ] .

كنفليل « 2 »

- [ بفاء . به وزن زنجبيل ] در فرهنگ بمعنى ريش بزرگ باشد [ 5 ] .

كول

- [ بفتح كاف و واو ] پوستينى كه از پوست گوسپند سال‌دار باشد . مثالش اقبالنامه : بيت « 1 »
ميفكن كول چون بهار آيدت * كه هنگام سرما به كار آيدت
و ديگر گليم كهنه را نيز گويند و در سامى فى الاسامى بمعنى اسب كندرو نيز آمده و او را كودن « 3 » نيز گويند [ 6 ] .

كيل

- [ به وزن فيل ] بمعنى آرزومند باشد در شرفنامه و در فرهنگ بمعنى كج و خميده نيز آورده [ 7 ] و به اين بيت استاد قطران تمسك نموده : بيت « 1 »
دلم بسان هوا آمد از هواى حبيب * تنم بسان خلال آمد از خيال خليل بتى كه قدش چون قول عاشق آمد راست * مهى كه قولش چون قد عاشق آمد كيل « 4 »
و - بكسر كاف و فتح ياء - نام ميوهء جنگلى زرد رنگ باشد و گاه سرخ نير شود « 5 » و به عربى زعرور گويند * [ 8 ] مثالش « 6 » بسحاق گويد :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : كنفيل . ( 3 ) - « س » : كودان . ( 4 ) - « س » : قيل . ( 5 ) - تا علامت ستاره ر « الف » در حاشيه دارد . ( 6 ) - كلمه از « ك » است .
( 1 ) برهان كفچه نون ضبط كرده و گويد بتركى او را قاشق بورن گويند يعنى چمچه بينى اما ضبط برهان بر اساسى نيست و نول معنى بينى دارد . ( 2 ) كهبله . ( 3 ) يعنى : كچل ، آنكه سر وى موى ندارد و زخم و يا جاى زخم دارد ، اقرع ( عربى ) ( برهان ) . ( 4 ) كله ( بضم اول و فتح اول دوم ) . ( 5 ) بلمه . لحيانى . ( 6 ) ( كبل ) و در معنى اخير عربيست ( حاشيهء برهان ) . ( 7 ) در برهان معنى گليم و پلاس پوش نيز دارد . ( 8 ) علف شيران . علف خرس . و درخت آن را شجرة الدب خوانند .