بيت
آسمانست و بر آن بارهء خورشيد روان * يا جنيبت كش شه بر سر تل رانده كتل
مثال معنى دوم را يوسف هروى گويد :
بيت « 1 »
نرسيدى كمند نور نظر * از بلندى آن كتل بكمر
و كوتل - باضافهء واو - نيز آمده [ 1 ] . بمعنى اول نزارى گويد :
بيت « 1 »
شرابى كه بر كوتلان بار بود * تلف شد ضرورى كه ناچار بود
كشاخل
- [ بضم كاف با شين معجمه و فتح خاى معجمه ] نوعى از غله باشد [ 2 ] .
كوپل
- [ بضم كاف و فتح باى فارسى ] شكوفه باشد و در سامى كوبل - بباى تازى - آمده بمعنى گلى كه به عربى اقحوان گويند و در فرهنگ بمعنى شكوفه باشد چنان كه « 2 » اديب صابر گويد :
بيت « 1 »
چو باغ عدل تو شد تازه ز ابر جود شدند * سهيل و زهره در آن باغ لاله و كوپل « 3 »
كوتوال
- قلعهبان باشد و اين لفظ هنديست كه فارسيان استعمال كردهاند . [ 3 ] مثالش حكيم عنصرى گويد :
بيت
منزلست آرى و ليكن روزگارش زير دست * قلعه است آرى و ليكن آفتابش كوتوال
كول
- [ بضم كاف ] كتف باشد . و نيز گوى را گويند كه آب در آن بايستد و نام مرغى كه جغد نيز گويند [ 4 ] . مثال معنى اول سراج الدين راجى گويد :
بيت
كولبارى « 4 » ز معصيت بر كول * چون توانى شدن بصدر قبول
« 5 » مثال معنى دوم مولوى مثنوى :
بيت
شه چو حوضى دان حشم چون لولها * آب از لوله رود در كولها *
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - اصل : چنانچه .
( 3 ) - « س » : كوبل .
( 4 ) - « س » : كوليارى .
( 5 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 1 ) اين صورت در برهان نيست .
( 2 ) شاخل . شاخول ( برهان ) .
( 3 ) برهان گويد او را سرهنگ نيز مىگويند و گويد كوت بهندى قلعه است .
( 4 ) در برهان بفتح اول و دوم نام قصبهاى در فارس ( مصحف گوك ظاهرا موضعى در كرمان . حاشيهء برهان ) نيز باشد و گويد بضم اول مردم بيه پس و گيلان پشته و تل را گويند .