مع اللام
كال
- هزيمت باشد . شمس فخرى گويد :
بيت
به غير كنج عدم نيستش گريز گهى * اگر ز تيزى تيغت كند عزيمت كال
و كسى كه گريخت گويند كاليد و در نسخهء ميرزا مسطورست كه نوعى از گلها را نيز گويند و در فرهنگ بمعنى جاى نيز آمده ، ميانكال يعنى ميان جاى چنان كه « 1 » امير خسرو گويد :
بيت « 2 »
اين وصف آن ضياست كه از رشك راى اوست * پشت هلال را كه خم است از ميانكال
و بمعنى خم نيز آورده و بمعنى چيزى خام نيز آمده [ 1 ] .
كاچال
- همان كاچار - كه گذشت - يعنى اسباب خانه . مثالش حكيم عنصرى گويد :
شعر « 3 »
زود بردند و آزمودندش * همه كاچالها نمودندش
و شمس فخرى نيز گويد :
بيت « 2 »
خدايگانا داند خرد كه در رتبت * كلام داعى شعرست و شعر ديگر شال
ز تركتاز حوادث درين فتن ما را * نه خانه ماند و نه مانه ، نه رخت و نه كاچال
كلال
- [ به وزن حلال ] بالاى پيشانى باشد .
مثالش حكاك گويد :
بيت « 2 »
يا « 4 » زنمش يا « 4 » كنمش ريش پاك * يا زنمش سنگ يكى بر كلال
و در مؤيد مسطورست كه - بضم كاف - كسى را گويند كه ظروف گلين راست كند . مثال اين معنى امير خسرو گويد :
بيت
ز بس ابلهى هندوان كلال * روست آب نوشند با صد سفال
و مولانا مظفر هروى نيز فرمايد :
بيت « 2 »
جان دادن خفاش بدم كار مسيح است * ورنه بكند از گل صد مرغ كلالى
كلكل
- [ بفتح هر دو كاف ] بمعنى هرزهگوى باشد . مثالش بسحاق اطعمه « 3 » گويد :
شعر « 3 »
در سفر با گرد كانم در جوال * مىكشم از كلكل او قيل و قال
و در فرهنگ بمعنى داروئيست كه به عربى مقل گويند و در تحفة السعادة بمعنى كسى آورده
هامش
( 1 ) - اصل : چنانچه .
( 2 ) - « س » ندارد .
( 3 ) - كلمه از « ن » است .
( 4 ) - « س » : پا .
( 1 ) در برهان معنى ژوليده و درهم ( رجوع به كاليده شود ) و زمين شكافته و آب كند و معنى گندنا و كدو نيز دارد .