تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 931

مساهمون:

ص٩٣١

مع الكاف التازى

غالوك و غابوك

- [ اول بضم لام و دوم بضم باى تازى ] مهرهء كمان گروهه باشد [ 1 ] . مثالش استاد خسروى گويد : شعر « 1 »
كمان گروههء زرين شده بچرخ هلال * ستارگان همه غالوكهاى « 2 » سيم اندود

غشاك

- [ بشين معجمه . به وزن مغاك ] گنده و ناخوشبو باشد [ 2 ] . مثالش استاد طيان گويد : بيت
از دهان تو همىآيد غشاك * پير گشتى ريخت مويت از هباك

غوشاك

- [ بشين معجمه - به وزن دوشاب ] سرگين ستور كه آن را خشك كنند و غوشاى « 3 » نيز گويند و در فرهنگ بمعنى خوشهء انگور و خرما و امثال آن نيز آمده [ 3 ] .

غولك

- كوزه‌اى كه تمغاچيان و محترفه زر در آن اندازند .

غاك

- در فرهنگ به دو معنى است : اول فتنه و آشوب باشد ؛ دوم آواز كلاغ را گويند .

غمازك

- [ بفتح غين و زاى معجمه و تشديد ميم ] چوبكى كه بر شست ماهى بندند و آن در آب فرو نمىرود ، اما چون ماهى بقلاب مىآويزد آن غمازك فروميرود و معلوم مىشود كه ماهى بقلاب آويخته است « 4 » .

غساك

- [ بسين مهمله - به وزن مغاك ] فرغند باشد كه بر درخت پيچد و بخشكاند و آن را بتازى عشقه خوانند .

غسك

- [ بفتح غين و سين مهمله ] كرمكى كه مردم را بگزد و خون بمكد [ 4 ] . مثالش مسعود سعد گويد : بيت « 5 »
دوشم همه شب غسك چو شمشير بخست * اندام مرا چو ناخن شير بخست تن را پس و پيش و زبر و زير بخست * تا اين بن خايه و سر كير بخست
و خواجه عميد لويكى نيز گويد : [ بيت ]
باده كه دردسر دهد خاك بهست مطرحش * مفرش اگر حرير شد سوختنيست از غسك

غمخورك

- بمعنى بوتيمار باشد [ 5 ] .
هامش
( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - « س » : خالوكهاى . ( 3 ) - « س » : عوشاى . ( 4 ) - كلمه از « ب » است . ( 5 ) - « س » ندارد .
( 1 ) در برهان بمعنى خود كمان گروهه نيز هست . ( 2 ) در برهان بوى ناخوش و گندگى دهان است كه به عربى بخر گويند و اين تعبير درست‌تر است . ( 3 ) در برهان غوشاك معنى محوطه و چارديوارى كه شبها گاوان و گوسفندان و ديگر حيوانات آنجا بسر برند نيز دارد و معنى سرگين خشك حيوانات فقط . و اما غوشاى را نيز بمعنى جاى چارپايان و سرگين خشك حيوانات و خوشهء گندم و جو گفته است . ( 4 ) ساس . ( 5 ) غمخور نيز به اين معنى است .