غدرك
- [ به دال و راى مهملتين . به وزن مردك ] نوعى از اسلحه كه اهل هند كدر خوانند [ 1 ] .
غضبان فلك
- آفتاب باشد كه آن را صاحب التاج نيز گويند [ 2 ] .
غوك - چغز
« 1 » - باشد كه وزغ نيز گويند و به عربى ضفدع گويند . مثالش سنائى گويد :
شعر « 2 »
اندرين بحر بيكرانه چو غوك * دست و پائى بزن چه دانى بوك « 3 »
غچك
- [ بكسر غين و فتح جيم فارسى ] [ 3 ] كمانچه باشد و غژك نيز به نظر رسيده . مثالش شاه طاهر گويد :
شعر « 2 »
مجلس دلكش گل تا نبود بىمطرب * گشته بلبل غچكى ، شاخ گل و غنچه غچك
غك
- [ بضم « 4 » غين ] در فرهنگ بمعنى كوتاه فربه باشد . مثالش پوربهاى جامى گويد :
شعر « 2 »
سيفك چماق دولت و دين كون فراخ غك * منسوخ شوخ شوم گران جان سر سبك
و « 5 » بعضى گويند كسى باشد كه مهرههاى پشتش بيرون آمده و بواسطهء آن خم در قامتش پيدا شده باشد *
غونبك
- [ بضم غين و سكون واو و كسر باى تازى و فتح نون ] و غزنك - - بضم غين و سكون زاى معجمه و فتح نون - نام گياهى باشد كه بدل اشنان از آن جامه شويند و آن را غوشنه نيز گويند . مثال اول حكيم روحى گويد :
بيت
غوبنك رنگ شد لباسم و نيست * زر صابون و سيم اشنانم
مع الكاف الفارسى
غاوشنگ
- [ بفتح شين معجمه و سكون واو و نون ] چوبى باشد كه گاو به آن رانند . شمس فخرى گويد :
شعر « 2 »
چو گاويست خصمش براى ادب * نفر هنجد او را مگر غاوشنگ
و در فرهنگ مسطورست كه معنى تركيبى اين لغت گاوتندكن است چه غاو ، گاو باشد و شنگ ، تند و تيزكننده [ 4 ] .
هامش
( 1 ) - « س » : چغر .
( 2 ) - كلمه از « ن » است .
( 3 ) - « س » : غوك .
( 4 ) - بجز « ب » « ن » : بفتح .
( 5 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 1 ) در برهان معنى غدر كه جيبه جامهء روز جنگ باشد نيز دارد و بمعنى اسلحهء هند مرادف جمدر و كتار آرد و گويد بمعنى اول در مؤيد الفضلاء بجاى غدرك غداك آمده است .
( 2 ) در برهان است كه كنايه از مريخ نيز باشد .
( 3 ) برهان غچك ندارد .
( 4 ) برهان شنگ را تند و تيز معنى كرده است نه تندكننده .