بيت
بجان دوست كه گر صد هزار سال برآيد * نه ممكنست كه سودا برون رود ز كدفتم
كلاپشت
- [ بضم كاف و باى فارسى ] در فرهنگ جامه باشد كه از پشم گوسفند ببافد و مردم گيلان بپوشند . مثالش شاعر گويد :
بيت
هر آنكس كه مازندران داشتى * كلا پشت و كيش و كمان داشتى
كلات
- [ بفتح كاف ] ديهى باشد يا قلعهاى كه بر بلندى ساخته باشند . مثالش دقيقى گويد :
بيت
تير تو از كلات فرود آورد هزبر * تيغ تو از فرات برون آورد نهنگ
و در نسخهء حليمى ديهى بود كه بازار « 2 » داشته باشد و در شرفنامه نام شهرى از تركستان كه فرود ابن سياوش با مادرش كه جريره نام داشت آنجا بود نيز باشد .
كلفت
- [ بضم كاف و لام و سكون فاء ] منقار مرغان باشد در تحفه . و - بفتح كاف و لام - نيز به نظر رسيده [ 1 ]
كمست
- [ بفتح كاف و ميم ] نوعى از جواهر كم ارز باشد [ 2 ] .
كوست
- دو معنى دارد : اول المى باشد كه از پهلو به پهلو زدن بهم رسد و آن را كوس و آسيب نيز گويند . مثالش ابو شعيب گويد :
بيت « 2 »
شاكر نعمت نبودم يافتى * تا زمانه زد مرا ناگاه كوست
و ديگر طبل باشد كه در نوبت گاه و حرب « 3 » زنند مثالش حكيم فردوسى گويد :
بيت « 1 »
دليران نترسند از آواى كوست * كه دوپاره چوبست و يك پاره پوست
و - بفتح كاف و واو - همان كبست مرقوم يعنى حنظل [ 3 ] .
كشت « 4 »
[ بكسر كاف ] يعنى زراعت كرد .
حافظ شيراز گويد :
[ بيت ]
من اگر نيكم اگر بد تو برو خود را باش * هر كسى آن درود عاقبت كار كه كشت
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - بجز « ب » « ن » : باز . ( اما مىپندارم كه بجاى بازار « بارو » بايد باشد ) .
( 3 ) - كلمه از « ب » و « ن » است .
( 4 ) - اين لغت و شرح آن از « ب » است .
( 1 ) كلب . كلپ .
( 2 ) در برهان كنايه از مردم بداصل و نادان نيز دانسته شده است .
( صحيح : جمست ، گمست است . حاشيهء برهان مصحح دكتر معين ) .
( 3 ) در برهانست كه درخت آن را شرى خوانند به عربى . و در حاشيه از مخزن الادوبه نقل شده كه به شيرازى كوشت و بكرمانى خرزهره گويند حنظل را .