فاء ] يعنى پريشان و پژمرده ساخت . مثال اين « 1 » معنى شمس فخرى گويد :
بيت « 1 »
عدل او تا غايتى باشد كه باد * طرهء شمشاد نتواند كشفت « 2 »
و بمعنى پريشان و پژمرده نيز آمده مثال اين معنى منوچهرى گويد :
بيت
دولت آنها فرتوت شد و كار كشفت « 2 » * هر كه فرتوت شود هرگز برنا نشود
كذا فى معيار الجمالى . اما در اكثر نسخ - بضم شين و كاف - آمده و مؤيد اين حكيم اسدى گويد در لب بدندان گرفتن :
بيت
به مى در سرشت « 3 » و به در در كشفت * بپروين بخست و بشكر بسفت
و بمعنى گشود و نابود و معدوم كرد نيز آمده و از بيت مرقوم اين معانى نيز مستنبط مىشود باندك تكلفى [ 1 ] .
كفت
- [ بفتح كاف ] يعنى از هم بازشكافت و تركانيد . مثالش حكيم سوزنى گويد :
بيت « 1 »
سوزنى از ابلهى دريد بسى مرز * كفت بسى مغز كون بخرزهء چون گرز
اى ملك او را چو رفتن آيد ازين دهر * با اين مشتى دريده مرز بيامرز
و بمعنى تركيد نيز آمده . مثالش دقيقى گويد :
بيت « 1 »
چو زد تيغ بر فرق آن نامدار * سرش كفت از آن زخم همچون انار
و كافت نيز گويند .
كفت
- [ بكسر كاف ] سردوش باشد و سفت نيز گويند و به عربى كتف گويند . حكيم عنصرى گويد :
شعر « 4 »
فكندش بيك زخم گردن ز كفت * چو افكنده شد دست عذرا گرفت
و - بضم كاف - مخفف كوفت باشد [ 2 ] .
كاسه پشت
- كشف باشد و او را باخه و سنگ پشت نيز خوانند . مثالش اسفرنگى گويد :
بيت « 1 »
لقمهء خور چرب كرد زو فلك كاسه پشت * ورنه شدى خشك شير دايهء اطفال كان
- فلك كاسه پشت اضافهء بيانى است - [ 3 ] .
كدفت
- [ بفتح كاف و ضم دال و سكون فاء ] كاسهء سر باشد در فرهنگ . مثالش اين بيت نزارى آورده :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - « س » « الف » : شكفت . ( متن از « ب » است ) .
( 3 ) - « س » « الف » : شكفت . ( متن از « ب » است ) .
( 4 ) - كلمه از « ن » است .
( 1 ) دو معنى اخير را برهان اينجا نياورده اما در كشفتن آورده است و گويد بضم اول و كسر ثانى عبادتخانه و معبد يهودان باشد .
( 2 ) در برهان مخفف شكفت نيز دانسته شده است .
( 3 ) در برهان كاسه پشت كنايه از آسمان نيز هست .