تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 601

مساهمون:

ص٦٠١

رخت

- پوشيدنى و اسباب خانه و بنه و در نسخهء ميرزا بمعنى طعام يكمرده نيز آمده . « 21 » مثال معنى اول حافظ شيراز فرمايد : بيت
صوفيا و استدند از گروهى همه رخت * خرقهء ماست كه در خانهء خمار بماند
بمعنى دوم هم او « 22 » فرمايد :
ما آزموده‌ايم درين شهر بخت خويش * بيرون كشيد « 1 » بايد ازين ورطه رخت خويش
مثال معنى سوم مولانا شهابى گويد : بيت
زده بر در نطق من قفل سخت * دل بينوا را زغم داده رخت

مع الجيم

رونج

- [ بفتح راء و واو ] « 23 » امعاى گوسپند كه به گوشت و برنج و ادويه پر كنند و آن را جرغند و جگرآكند و زونج « 2 » نيز گويند و بتازى عصيب خوانند .

رنج

- [ بفتح ] يعنى بيمارى . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت
مع القصه چندى ببودم مقيم * برنج و براحت باميد و بيم
و در فرهنگ بمعنى خشم و رنگ كه لون باشد نيز آورده .

ريواج

- ريباس باشد .

روج

- به وزن و معنى روز باشد « 24 » .

مع الخاء

راخ

- بمعنى غم و اندوه باشد . مثالش حكيم فردوسى گويد : بيت
دو گوشش بخنجر چو سوراخ كرد * دل مرز « 3 » توران « 4 » پرا راخ كرد

رخ

- [ بضم راء ] معروف « 25 » . و نيز مرغ
هامش
( 1 ) « س » : كشيده . ( 2 ) كلمه در « الف » به خط اصلى در حاشيه است . ( 3 ) « س » : مرد . ( 4 ) « ب » : ايران . ( 21 ) در برهان معنى راست و درست و اسب ( مصحف رخش حاشيهء برهان ) و غم و غصه و اندوه نيز دارد . ( 22 ) يعنى : حافظ . ( 23 ) در برهان بكسر اول نيز گويد . ( 24 ) در برهان است كه بهندى نيله گاو را گويند كه گاو كوهى باشد . ( 25 ) يعنى : رخساره و روى .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 601 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )