باشد كه نثار چينان بر سر دو چوب بندند تا آن نثار را از هوا بگيرند . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت
بگه آنكه شاه زر بخشد * چرخ سازد ز مرط ابر تخم
مرط [ بكسر ميم و سكون راى مهمله و آخرش طاى مهمله ] به عربى گليم را گويند « 21 » .
تيم
- كاروانسرا باشد مثالش عطار فرمايد :
بيت
سالى بگذشت كاندرين تيمارم * تا دست تو گيرم و سوى تيم آرم
و ديگر بمعنى گرفتگى و اندوه دل نيز آمده .
مثالش شاعر گويد :
بيت
من ز تيم تو گرفتار به تيمار شدم * توبه تيمار مهل باز به تيم آر مرا
تتم
- [ بضم تائين ] ساق باشد در شرفنامه و در مؤيد الفضلا [ بضم تاى اول و سكون دوم ] آورده و گفته در فرهنگ علمى اين لغت بتركى آمده اما در ترجمهء صيدنهء ابى ريحان مسطورست كه تتم [ بفتح تاى اول و ضم دوم ] پارسيان سماق را گويند .
تام
- بمعنى اندك باشد در نسخهء ميرزا .
مع النون
تان
- تار باشد كه بافندگان پود بر آن اندازند و در مؤيد بمعنى دهان نيز آمده . و بمعنى شما نيز به نظر رسيده « 22 » مثال معنى اول خلاق المعانى گويد :
بيت
جولاههايست همسر او در سراى او * كو كسوت لطيف و را پود و تان كند
مثال معنى دوم شاعر گويد :
بيت
كه دارد چون تو كفتارى لئيم و شوم و بد اختر * تغاره « 1 » تان و مغ بينى كشيده پوستى بر سر
مثال معنى سوم خواجه حافظ گويد :
بيت
عمرتان باد و مراد اى « 2 » ساقيان بزم جم * گر چه جام ما نشد پر مى بدوران شما
تركون
- [ به راى مهمله و كاف . به وزن مجنون ] در نسخهء حسين وفائى دوال فتراك باشد مثالش منجيك فرمايد :
بيت
تا بدر پادشاه عادل رفتند * بسته به تركون درون فضول و خطا را
و فلكى شروانى نيز گويد :
بيت
تا طرازند ابلق ايام را از بهر تو * مه پلاس و سايهء خورشيد تركون ساخته
تريان
- [ به راى مهمله و ياء حطى . به وزن مرجان ] « 23 » چيزى باشد كه از شاخ بيد بافند بر مثال طبقى و طبق چوبين نيز باشد . مثالش شمس
هامش
( 1 ) « س » : تعازه ؛ « ب » نغاوه . ( متن تصحيح قياسيست . تغاره صورتى از تغارست و مغ بمعنى گودال ) .
( 2 ) « س » : مرادى .
( 21 ) در برهان بضم اول و سكون ثانى معانى : دانه و اصل هر چيز و مطلق بيضه و آب پشت و نژاد و نسيب دارد .
( 22 ) در برهان بمعنى رشتهء چند كه جولاهه از پهناى كار زياده آرد و آن را نبافد نيز آمده است .
( 23 ) در برهان بكسر اول نيز آمده است و بمعنى طبق چوبين نيز هست .