پچواك
- [ بجيم فارسى و واو . به وزن افلاك ] ترجمهء زبانى بزبانى باشد و در فرهنگ پژواك [ بزاى فارسى ] آورده بمعنى آوازى كه از كوه و گنبد و امثال آن شنوند و صدا نيز گويند « 21 » .
پهمژك « 1 »
- [ بزاى فارسى « 2 » . به وزن « 3 » شب پرك ] . بمعنى سيخول باشد يعنى خارپشت .
ايضا منه « 22 » .
پركوك « 4 »
- [ به راى مهمله . به وزن مفلوك ] عمارت باشد .
پلوك
- [ بعد از باء « 5 » لام . به وزن قبول ] در نسخهء ميرزا تالارى « 6 » باشد كه بر بام سازند و در تحفة السعادة و فرهنگ بمعنى پتك آهنگران و نشستگاه چوبين كه فراز بام بود و مخرجهء بالا خانه كه به عربى غرفه گويند و تكيهگاه چوبين كنار بام كه بتازى محجر گويند آمده و پكوك « 7 » نيز آمده ، كه بجاى لام كاف باشد .
پنجپايك
- خرچنگ را گويند .
پيلگوشك « 8 »
- گل ريباس كه به عربى نور الريباس گويند [ بفتح « 9 » نون ] . كذا فى المؤيد .
پوبك
- [ باى دوم تازى . به وزن كودك ] هدهد باشد . مثالش هندوشاه گويد :
بيت
الا تا باز گويند از سليمان * كه با بلقيس وصلش داد پوبك
سليمان وار بادا تا قيامت * زمام ملك در دست تو ممسك
كذا فى التحفه و در مؤيد الفضلا . [ بهر دو باى تازى « 23 » ] آورده و بمعنى دختر دوشيزه گفته .
و در فرهنگ بمعنى هدهد [ بهر دو باى فارسى « 24 » ] آمده .
پاسك
- [ بضم و فتح سين مهمله ] خميازه « 11 » باشد . مثالش « 12 » شاعر گويد :
بيت
از خمار مى چون عطسه زند مغز تفنگ « 13 » * آيد از حسرت آن باده كمان را پاسك
[ بباى تازى « 25 » ] نيز آيد ، و گذشت .
پپتك
- [ باى دوم فارسى و تاى قرشت .
به وزن خشتك « 14 » ] پارهء از خوشهء خرما و انگور باشد در شرف نامه . و در مؤيد [ بهر دو باى تازى « 26 » ] آمده .
پشك
- [ به وزن اشك ] جغد « 15 » باشد . و در فرهنگ بمعنى برابر باشد . مثالش حكيم نزارى گويد :
شعر
بحسن افتاده با خورشيد در پشك * بقامت سرو را افكنده در رشك
و بمعنى عشق و « 16 » در آويختن و علتى مر اسبان را نيز باشد و بكاف فارسى « 27 » نيز به نظر رسيده « 17 »
پرستوك
- خطاف باشد و آن مرغيست سياه و سفيد كه بخانها بچه « 18 » كند و در خانه كردن
هامش
( 1 ) « س » : پهمژ .
( 2 ) « ب » « ن » : براى مهمله .
( 3 ) كلمه در « ن » نيست .
( 4 ) در برهان قاطع پرگوك آمده است .
( 5 ) « س » : را .
( 6 ) « س » : تارى .
( 7 ) « س » : بلوك .
( 8 ) « س » : بيلكوشك .
( 9 ) « س » ؛ و بفتح .
( 10 ) كلمه از « ن » است .
( 11 ) « س » : خمياره .
( 12 ) « س » : مثالس .
( 13 ) « س » : نقنك .
( 14 ) « س » : خشك . ( متن از « ب » است ) .
( 15 ) « س » : چغد .
( 16 ) كلمه از « ن » است .
( 17 ) در « ن » اين لغت به صورت پشكك آمده و در معنى لغت فقط نوشته : ژاله باشد كه آن را تگرك نيز گويند . ( رجوع به لغت پشگ شود ) .
( 18 ) « س » : كه نها .
( متن از « ب » و « ن » است ) .
( 21 ) در برهان بمعنى دوم فقط به صورت دوم يعنى پژواك هست و صورت اول را فقط در معنى اول دارد و آن را نيز بمعنى ترجمان گويد يعنى مترجم و بمعنى ترجمه نيز آرد . و استاد دهخدا در لغت نامه كلمه را بسبب نداشتن شاهد مصنوع دانستهاند .
( 22 ) يعنى : از فرهنگ .
( 23 ) يعنى : بوبك .
( 24 ) يعنى : پوپك .
( 25 ) يعنى : باسك .
( 26 ) يعنى : باسك .
( 27 ) يعنى : پشگ ( در برهان قاطع معنى : شبنم و جعل و گربه و سرگين آهو و گوسفند و بز و خمره و نام درختى و قرعه و پشكل نيز دارد ) .