و در بعض نسخ به دو كاف « 21 » آمده . و بلوك [ بضم باء ] بمعنى « 1 » سرگين باشد كه پشك نيز گويند .
بلك
- [ بكسر باء و فتح لام ] در نسخهء ميرزا جامهء نو باشد . و در شرفنامه چيزى باشد نو كه خوش آيد ديدنش و نوباوه نيز گويند و بتازيش طرفه خوانند مثالش سلمان ساوجى گويد :
بيت
خاك و خاشاك سرايت مىفرستد هر صباح * گلشن فردوس را فراش بر رسم بلك « 2 »
و در فرهنگ بمعنى ارمغان آورده و به همين بيت مرقوم متمسك شده و [ بضم باء و لام ] بمعنى چشم بزرگ بر آمده باشد ، چنان كه بدر الدين جاجرمى گويد « 3 » :
شعر
پى نظارهء بزمت كه باغ فردوس است * بلك شده همه را ديده چون سر انگور
بلونك
- [ بفتح باء و نون و ضم لام ] شمشير چوبين باشد .
بندك
- [ بنون و دال مهمله . به وزن مردك ] پنبهء زدهء گرد كرده باشد از براى ريسيدن و پاغنده و كندش نيز گويند . كذا فى الشرفنامه و در فرهنگ [ بباى فارسى « 22 » آورده . به وزن محكم « 23 » ] .
بشتك
- [ بفتح با و تاى قرشت و سكون شين معجمه ] بمعنى خمره باشد . و بضم با « 4 » نيز آمده ، كذا فى المؤيد و الادات .
بيانك
- [ بباى حطى و نون . به وزن خيانت ] گياهى باشد كه از آن بوريا سازند . ايضا منها « 24 »
بنگلك
- [ بضم باء و كاف فارسى و سكون نون و فتح لام ] در نسخهء ميرزا درخت گل باشد و در شرفنامه مسطورست كه ميوهء غليظى است مثل سپستان كه آن را بوى كلك نيز گويند .
بردك
- [ به راء « 5 » و دال مهملتين به وزن « 6 » مردك ] در نسخهء ميرزا افسانه و اغلوطه « 7 » « 25 » بود « 8 » كه از يكديگر پرسند و به عربى لغز گويند مثالش امير خسرو گويد :
بيت
ز بردكهاى دورا دور بسته * كه از فكرش دل داناست خسته
و در لسان الشعراء و ادات بفتح با افسانه و بضم با لغز باشد . بمعنى افسانه شاعر گويد :
بيت
جز صفات تو سخنهاى مشايخ طامات * جز مديح تو غزلهاى افاضل بردك
بيلك
- [ بفتح با و لام ] قسمى از تير كه آن را پيكان دو شاخ باشد و آن را فيلك نيز گويند . مثالش شمس فخرى گويد :
شعر
ايا شهى كه بدوزى بروز كين و مصاف * بر آسمان مه و خورشيد را بيك بيلك
و عميد لويكى نيز فرمايد :
شعر « 8 »
بيلكش وقتى كه از چرخ درشت آيد برون * نرمى موم نفس در سينهء سندان نهاد
و در فرهنگ بكسر باء آورده بمعنى نوعى از پيكان كه به بيل ماند و مؤيد اين قول شاه طاهر گويد :
بيت
هست در چشم شياطين هوا جرم شهاب * بىنفاذ تو چو « 9 » تيرى كه ندارد بيلك
هامش
( 1 ) اين كلمه از « ن » و « ب » است .
( 2 ) « س » : پلك .
( 3 ) « س » : . . . حاجر مىگويد .
( 4 ) « س » : بضم . ( متن از « ن » و « ب » است )
( 5 ) « س » : راى .
( 6 ) « س » : بورن .
( 7 ) « س » : اغلوظه .
( 8 ) اين كلمه از « ن » است .
( 9 ) « س » :
جو . « ب » : چه .
( 21 ) يعنى : بكوك .
( 22 ) يعنى : پندك .
( 23 ) غنده و بندش و پندش نيز به اين معنى است .
( 24 ) يعنى از مؤيد و ادات .
( 25 ) اغلوطه كلامى كه بدان كسى را بغلط اندازند . ( منتهى الارب ) .