تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صحاح الفرس ( فارسى ) — صفحة 266

مساهمون:

ص٢٦٦
بلايه : زنى « 1 » نابكار ( و ) دشنام ده باشد . كسائى گفت : بيت « 2 »
كس سبك اندر شكن كه كير كسائى * نيز نگايد « 3 » كس زنان بلايه
بن‌ساله : كهن و سالخورده بود . رودكى گفت : بيت « 4 »
بگشته زين پرند سبز شاخ بيد بن‌ساله * چنانچون اشك مهجوران نشسته ژاله بر ژاله
بهانه : دفع دادن باشد « 5 » بحيلت و چاپلوسى . بهمنجنه « 6 » : روز دوم از « 7 » ماه ( بود ) بقول فارسيان « 8 » و بقول ديگر « 9 » روز دوم « 10 » ( بود ) از ماه بهمن « 11 » و پادشاهان « 12 » عجم اين روز را بفال نيكو « 13 » داشتندى و بهمن سرخ و سفيد بر سر همه افشاندندى « 14 » . فرخى گفت : بيت « 15 »
فرخش باد و خداوندش فرخنده « 16 » كناد * عيد فرخنده و بهمنجنه و بهمن ماه
بهنانه : و بروايتى « 17 » ديگر « مهنانه « 18 » » به ميم « بوزينه » باشد . كسائى گفت : بيت
اگر ابروش چين آرد سزد چون « 19 » روى من بيند * كه رخسارم « 20 » پر از چين است چون رخسار بهنانه
بيخسته : درمانده باشد . خسروانى گفت : بيت
دلخسته و محرومم « 21 » و ( بيخسته ) و گمراه * گريان بسپيده دم « 22 » و نالان بسحرگاه
پيراسته : « 23 » درختى باشد كه شاخهاى زيادت آن برآمده باشد و پاك كرده باشند . حكيم انورى گفت : بيت
اى جهان از عدل تو آراسته * باغ ملك از خنجرت « 24 » بيراسته « 25 »
بيهده و بيهوده : « باطل » باشد .

فصل پى « 26 »

پاتله و پاتيله : تيان ( را ) گويند كه در آن « حلوا » سازند . پاره : ( دو معنى دارد ) اول « رشوت » باشد « 27 » . مهستى گفت : نظم « 28 »
گفتى كه مرا بىتو بسى غمخواره است * بىرشوت و پاره از توام صد چاره « 29 » است
گر رشوه طلب كنى مرا كون رشوه است * ور پاره طلب كنى مرا كس پاره است
كسائى گفت : بيت « 30 »
يك داورى بسر نبرد هر كو * تا جان نبرد او بزى پاره
هامش
( 1 ) - د : « زنى » ندارد ( 2 ) - د : شاهد را ندارد ( 3 ) - ط : نگايد زنان « زنان » خط زده شده . ( 4 ) - د : شاهد را ندارد ( 5 ) - د : بود ( 6 ) - ط : يهميجه / د : بهينحنه ( 7 ) - د : « از » ندارد ( 8 ) - د : پارسيان ( 9 ) - د : ديگران ( 10 ) - د : بوم ( 11 ) - د : بهمن ماه ( 12 ) - ط : پادشاه ( 13 ) - د : نيكوا ( 14 ) - د : بهمن سرخ‌لا و زردى سر هم چيز بيفشاتند ر كه . ( كذا ) ( 15 ) - د : شاهد را ندارد ( 16 ) - ط : همه فرخنده ( 17 ) - د : بروايت ( 18 ) - ط : مهمانه ( 19 ) - د : گرروى ( 20 ) - د : بخارم ( 21 ) - ط : دل خستهء مجروحم ( 22 ) - د : سپيده دم ( در حاشيه مانند متن ) ( 23 ) - د : « پيراسته - درختى را گويند كه شاخهاى زيادت او را بريده باشند و پاك كرده » ( 24 ) - ط : خنجر ( 25 ) - ط / د : پيراسته ( 26 ) - د : فقط ( پ ) ( 27 ) - د : بود ( 28 ) - د : نظم شاهد را ندارد ( 29 ) - وفائى : خاره ( 30 ) - د : اين شاهد را هم ندارد