پژوه « 1 » : بازجستن بود و عرب « تفحص » گويد « 2 » و دانشمند را بسبب آنكه دانش مىجويد « پژوه » خوانند « 3 » . شاعر گفت :
بيت « 4 »
سپهبد برآمد بر آن « 5 » تيغ كوه * بشد نزد آن پير دانش پژوه
پسغده : ساخته « 6 » شده باشد . ابو شكور گفت :
بيت « 7 »
برود اندرون ، « 8 » ناپسغده شدن * نبايد كه نتوانش بازآمدن « 9 »
پوده « 10 » : بدست زده باشد .
پسيجيده « 11 » : ساخته شده باشد بمعنى « پسغده » « 12 » .
پشه : « موشه » را خوانند و بتازى « بعوض » بود « 13 » .
منجيك گفت :
بيت « 14 »
تا صعوه بمنقار نگيرد لب سيمرغ * تا پشه نكوبد بلگد خورد سر پيل
و سوزنى گفت :
بيت « 15 »
ز بيقرارى كاندر طريق مأبونى است * همى نهند بكونش « 16 » ز پيل تا پشه شاف « 17 »
پشتواره : آن مقدار « 18 » باشد ( از بار ) كه بر پشت و دوش « 19 » توان گرفت .
پشنجه : آبگير بود كه جولا [ ها ] ن « 20 » دارند و عرب « مرطم » و « مرشه » « 21 » گويند .
پله : بفتح پى ( پايهء ) نردبان باشد .
پله : بكسر پى كفهء ترازو باشد .
پنجره « 22 » : مسبكى « 23 » باشد كه در سرايها بر دريچهها « 24 » نهند . مقبلى گفت :
بيت « 25 »
بر شوم از نشاط دل وقت ضحى بمنظره * پشت بسوى در كنم روى بسوى پنجره
پنجه « 26 » : پيشانى باشد . منجيك گفت :
بيت « 27 »
به تيغ طره نبرد « 28 » ز پنچهء خاتون * بگرز پست كند تاج بر سر چيپال
پهنه : « كفچه » باشد كه غازيان بدان گوى بازند و بتازى « طبطاب « 29 » » گويند . فرخى گفت :
بيت « 30 »
نامه نويسد بديع و نظم كند خوب * تيغ زند نيك و پهنه بازد و چوگان
پياله : قدح شراب باشد « 31 » .
هامش
( 1 ) - ط : پژونده
( 2 ) - د : گويند
( 3 ) - د : « خوانند » ندارد
( 4 ) - د : شاهد را ندارد
( 5 ) - ط : چو آمد بر تيغ ( متن از « لف 514 » )
( 6 ) - ط : شاخته
( 7 ) - د : شاهد را ندارد
( 8 ) - « لف 458 » :
نشايد درون
( 9 ) - شاهد « پسغده » در وفائى [ عنصرى گفته : بيتكه من مقدمهء خويش را فرستادم * بدانكه آمدنم را پسغده باشد كار] ( 10 ) - ط : پوده
( 11 ) - د : پيچيده
( 12 ) - ط : بسغيده
( 13 ) - د : گويند
( 14 ) - د : شاهد را ندارد
( 15 ) - د :
اين شاهد را هم ندارد
( 16 ) - ط : بكويش
( 17 ) - شاهد « پشه » در وفائى [ سعدى گفته : بيتپشه چو پر شد بزند پيل را * با همه تندى و صلابت كه اوست] ( 18 ) - د : « مقدار » در حاشيه به خط كاتب
( 19 ) - د : بدوش و پشت
( 20 ) - هر دو نسخه : جولان ( متن از وفائى و لغتنامه )
( 21 ) - ط : « برطم » و « ملشه » گويد
( 22 ) - ط : پنحيره
( 23 ) - ط : مشتكى
( 24 ) - د : ديچها ( در حاشيه مانند متن )
( 25 ) - د : شاهد را ندارد
( 26 ) - اين لغت در هر دو نسخه پس از لغت پياله آمده است .
( 27 ) - د : شاهد را ندارد
( 28 ) - ط : « لف 453 » ) : ببرد
( 29 ) - ط : طنطاب
( 30 ) - د : شاهد را ندارد
( 31 ) - د : بود