در دست گيرند . شاعر « 1 » گفت :
بيت
چون مرا با جلبان كار نباشد پس از اين * رستم از وسمه و گلگونه و حنا و شخار « 2 »
( شدكار ) : « 3 » زمين كندن « 4 » بود بگاو « 5 » . رودكى گفت : بيت
تا زندهام مرا نيست جز مدح تو دگر كار * كشت و درودم « 6 » اينست خرمن همين و شدكار « 7 »
شكر : بكسر شين و فتح كاف ، شكار باشد . فردوسى گفت « 8 » : بيت
جهانا ندانم چه « 9 » بد گوهرى * كه پروردهء خويش را بشكرى « 10 »
( و امير فخر الدين ديلمشاه گفت : [ بيت ]
جهان به صورت و معنى نهنگ جان شكرست * تو با نهنگ كنى صحبت از چه « 11 » در باشد
شعر : آبگير و آبدان باشد . دقيقى گفت : [ بيت ]
چو آب اندر شمر بسيار ماند * ز هومت گيرد از آرام « 12 » بسيار
من اينجا دير ماندم خوار گشتم « 13 » * عزيز از ديدن دائم شود خوار « 14 »
شمشار ) : چوبى باشد سخت و درختش بلند ( بود و از وى آلتهاى پيشه بران كنند [ و ] كدين « 15 » گازران . لبيبى « 16 » گفت : [ بيت ]
فداى آن قد و زلفش كه گويى * فرو هشتند از شمشاد شمشار « 17 » )
شنار : « 18 » آشنا در آب كردن است . ( ابو شكور گفت :
[ بيت ]
به دو گفت مردى سوى رودبار * برود اندرون شو همى بىشنار « 19 »
شهريار : سلطان بود . دقيقى گفت : [ بيت ]
اى شهريار راستين اى پادشاه داد و دين * اى نيك فعل و نيكخواه اى از همه شاهان گزين
شهوار : مرواريد بزرگ باشد .
شور : دو معنى دارد : 1 - آشوب باشد . عماره گفت :
[ بيت ]
تا بر نهاد زلفك شوريده را به خط * اندر فتاد گرد همه شهر شور و شر
فردوسى گفت : [ بيت ]
بدامم « 19 » نيايد بسان تو گور * ز چنگم رهايى نيابى « 20 » مشور
ب - چيزى باشد بهم آميخته و شورانيده نيز گويند . معروفى گفت : [ بيت ]
بيك انگشت بپرسيد مرا گفتا دوست * غاليه دارد شوريده بماسورهء سيم )
هامش
( 1 ) - لف 128 : عماره
( 2 ) - ك : مثال را ندارد
( 3 ) - ط : داخل دو هلال را ندارد
( 4 ) - دهخدا در حاشيهء د : كنده
( 5 ) - د : به كار ( در حاشيه : گاو )
( 6 ) - د : دروم
( 7 ) - ط : سددكار / ك : مثال را ندارد / د : همى شدد كار
( 8 ) - ك : گفته
( 9 ) - د : كه
( 10 ) - ك : تا چه
( 11 ) - د : كه متن از فروزانفر :
( 12 ) - د : زهمومت
( 13 ) - د : ارم
( 14 ) - د : خار
( 15 ) - كزين ( متن از فروزانفر )
( 16 ) - « لف 125 » : زينبى
( 17 ) - شمار شمار ( متن از « لف 125 » )
( 18 ) - د : « شنار - آشنا باشد يعنى آب آشنا و در آب دلير » / ك : « شنار : اندر آب شنا كردنست » / فروزانفر : ( ظ ، شنار مخفف شناور ) متن از « لف 123 »
( 19 ) - د : بداهم
( 20 ) - د : رهانى نيابم