مورد توجه هستند ، در اين كتاب معرفى مىشوند .
4 . سرخس سلطانى
Osmonde royale
كه مشخصات و شرح خواص آن در دنباله همين قسمت خواهد آمد .
سرخس نر
در كتب طب سنتى با نام « سرخس » آمده است در گيلان و تنكابن « چماز » گويند ( عملا به ريشه و قسمت زيرزمينى آن كه در طب سنتى مستعمل است چماز گفته مىشود ) .
به فرانسوى
Fougere m le
و
Nephrode
و
Polystic fougere m le
و
Aspidie
و به انگليسى
Fern
و
Male fern
و
Male Polypody
گفته مىشود . گياهى است از دستهء نهانزادان آونددار
Pteridophyte
گروه
Filicineae
خانوادهء
Polypodiaceae
، نام علمى آن
Dryopteris filix - mas ( L . ) Schott .
و مترادفهاى آن
Aspidium filix - mas Sw .
و
Nephrodium filix - max Rich .
و
Polystichum filix - mas Roth .
مىباشد .
مشخصات
سرخس نر گياهى است چندساله بىگل . برگهاى آن درشت و دراز سبز به شكل مثلث داراى بريدگىهاى فراوان با تقسيمات ثانوى كه مستقيما از ريشه بيرون آمدهاند . ساقهء زيرزمينى آن كه بيشتر مستعمل در طب سنتى است ، پوشيده از فلس و از ريشكهاى گياه ، رنگ آن سياه مايل به سرخ و پر از گره . سرخس نر بيشتر در كوهستانها و اراضى سنگلاخ مىرويد . در ايران در مناطق شمال ايران بين درختان ناحيهء خالودشت و لنگرود و در آذربايجان در حسن - بيگلو در قرهداغ فراوان انتشار دارد .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در قسمت زيرزمينى ريشههاى گياه سرخس نر مقدارى اسانس ، صمغ رزينى به نام فيلمارون « 1 » ، فيليسين خام « 2 » و اسيدى به نام فيليسيك اسيد « 3 »
هامش
( 1 ) .Filmarone( 2 ) .Crude Filicin( 3 ) .Filicic acid