معمولا اطفال بخصوص اطفال شيرخوار ، دختران جوان در حال بلوغ ، زنان در دوران يائسگى و اشخاص پير اغلب در مقابل ترياك و مداوا با تركيبات گياهى آن حساسيت نشان مىدهند ، در اين قبيل موارد بايد خيلى با احتياط عمل شود و تنها در مواردى كه پزشك ضرورت تام براى مصرف آن تشخيص دهد ، با نظر پزشك به كار رود .
ترياك با قلياييات ، املاح نقره ، املاح آهن ، املاح جيوه ، سرب و همچنين با مواد تانندار و امثال آن سازگار نيست و نبايد توأما مصرف شود .
از ترياك كه محصول گياه خشخاش است صدها تركيب دارويى درست مىشود كه چون در طب جديد مصرف آنها مرسوم است از ذكر مفصل آنها خوددارى مىشود .
در موارد مسموميت درحالىكه فورا به پزشك مراجعه مىشود به عنوان كمكهاى اوليه قبل از رسيدن پزشك بايد براى قى آوردن و خالى كردن معده تلاش شود تا سم از بدن خارج گردد . شير و يا هر مايع قىآور ديگر و يا خوردن دمكردهء قهوه و يا تنقيه آن براى خنثى كردن سم مفيد است .
ترياك كه شيرهء خشخاش است ، ديرزمانى است كه مورد شناخت حكماى طب سنتى بوده است تا آنجا كه تاريخ سير تحول دانش طب گياهى نشان مىدهد ، بقراط شناختى در مورد ترياك نداشته و بههرحال حد اقل در آثارش چيزى در اين مورد منعكس نيست ولى دياگوراس معاصر بقراط در مورد خواص ترياك تا حدودى اطلاع داشته و آن را در معالجات مربوط به اعمال دماغ و نخاع تجويز مىكرده است ولى حكماى بزرگ نظير شيخ الرئيس ابو على سينا و رازى اولين كسانى هستند كه تا حدود خيلى زيادى پى به خواص وسيع ترياك برده و در اين مورد تا آنجا پيش رفته و معتقد بودند كه در چندين مورد نظر دادهاند كه بدون ترياك ، جيوه ، كنكينا و امتيك اصولا طبابت مؤثر محال است .
اطباى مغرب زمين تا چند قرن پيش ترياك را به عنوان عامل مخدر و خوابآور مىدانستند ولى بوشاردا ترياك را در عداد عوامل نوروتروپيك بيان مىكند و آن را در رديف عواملى مانند لاكتوكاريوم ( در كاهو ) و يا حشيش و مخدرهاى گياهان خانوادهء سولاناسه و نظاير آن براى تأثير روى عصب مورد بحث قرار مىدهند .
مصرف ترياك به مقدار كم از 5 سانتىگرم تا 2 گرم يك نوع حالت آرامش و سكون ايجاد مىكند كه منجر به خواب مىشود ، ولى مصرف درازمدت و زيادتر آن
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 246
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٤٦