پوست خشخاش مضر ريه سردمزاجان است از اين نظر بايد با شكر و عسل و مصطكى خورده شود . مقدار خوراك آن 7 - 4 گرم است . اگر 10 - 2 گرم آن در 200 گرم آب جوشانده شود و مقدارى قند و يا عسل به آن اضافه شود براى رفع دردهاى روده ، دردهاى سرطانى ، اسهالهاى ساده و خونى و سرفههاى عصبى خوب است .
توجه شود كه اين جوشانده به بيمارانى كه تبهاى دايم و ناراحتى معده و روده دارند و همچنين به اطفال نبايد داده شود زيرا ممكن است عوارض نامساعد و خطرناك داشته باشد .
تخم خشخاش سرد و تر است . خواص آن مخدر و خوابآور و معتدلكنندهء اخلاط رقيق صفراوى است . شكم را قبض مىكند و مىبندد . اگر در حدود 40 گرم آن با شكر مرتب خورده شود براى رفع خشونت سينه ، قصبهء ريه ، سرفهء گرم و خشك ، خونروى از سينه ، ضعف كبد ، كليه ، سوزش مثانه ، تقويت دماغ ، حواس و چاق شدن مفيد است . اگر 40 گرم دانهء خشخاش با هموزن آن مغز بادام شيرين و شكر خورده شود ، خون صالح توليد مىكند و به اصطلاح خونساز است و اگر بو داده شود و با عسل خورده شود براى تقويت نيروى جنسى مفيد است ولى مداومت در خوردن آن نيروى جنسى را كاهش مىدهد . بوييدن تخم خشخاش بوداده براى رفع بىخوابى نافع است و خوردن 20 - 8 گرم آن خوابآور قوى است . مقدار خوراك از تخم آن تا 40 گرم است . اگر خشخاش تازه را با پوست و كنگرهء آن بكوبند و قرص درست كنند براى سرفه ، درد سينه ، سوزش مجراى ادرار ، تسكين تشنگى و بند آوردن اسهال كهنه و ضماد آن براى تحليل ورم بسيار نافع است . مقدار خوراك از گرز خشخاش تازهء سبز كوبيده تا 20 گرم است .
گل خشخاش با آب گشنيز براى رفع درد و سوزش چشم و زخم قرنيه به صورت ماليدن به موضع بسيار مفيد است . روغن گل خشخاش كه مانند روغن گل سرخ تهيه مىشود مخدر و مسكن دردهاى گرم و ورمها مىباشد . براى سرفهء گرم مفيد است و قطرهء آن براى تسكين درد گوش و تحليل ورم گوش نافع است . آب برگ آن و به عبارت بهتر آب برگ پختهء خشخاش با عسل كه آب خشخاش گفته مىشود براى سرفه و اسهال مزمن نافع است ، خصوصا اگر با عصارهء غلاف ميوهء اكاسيا و عصارهء لحية التيس خورده شود و ماليدن آب دمكردهء برگ گياه براى رفع بىخوابى استفاده مىشود .
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 245
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٤٥