تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 434

مساهمون:

ص٤٣٤
مىكنند . در موقع چيدن ، ميوه‌ها عطرى ندارند ولى پس از اينكه چيده شد در دوران خشك كردن و عمل آوردن آن ، عطر مطبوع وانيل در آن ايجاد مىشود . گلهاى آن به شكل خوشه و تعداد 20 - 15 گل در هر گروه و تلقيح گلها به‌طور طبيعى انجام نمىگيرد و گلها را يكىيكى بايد كمك كرد كه تلقيح شوند ، زيرا استيگماتهاى گلها از يك تيغه‌اى پوشيده شده كه تلقيح طبيعى را غير ممكن مىسازد و بايد با كنار زدن اين تيغه با دست يكىيكى موجبات بارورى گلها را فراهم نمود . به‌طور طبيعى تلقيح فقط به كمك حشراتى انجام مىگيرد كه به قدر كافى براى تلقيح گلها وجود ندارند به اين علت است كه براى داشتن ثمر كافى بايد تلقيح مصنوعى نمود . به همين دليل معمولا با هرس كردن وانيل ترتيبى مىدهند كه ارتفاع گياه از 3 - 2 متر بيشتر نشده و گلها در دسترس انسان باشد . بهترين وانيل از غلافهايى به دست مىآيد كه طول آنها 25 - 15 سانتىمتر و قطر آنها 12 - 10 ميلىمتر است . در موقع برداشت محصول سبزرنگ است ولى بعدا تيره‌رنگ مىشود . پس از برداشت معمولا غلافها را براى مدت 3 - 2 دقيقه در آب‌جوش 65 - 60 درجه فرومىبرند ، بعد آنها را در داخل جعبه‌اى دوجداره كه ما بين دو جدار پشم گذارده شده مىگذارند و مدت 24 ساعت در داخل اين جعبه سربسته نگهدارى مىشود و اين يك گرم‌خانهء طبيعى است كه در اين مدت 24 ساعت نوعى تخمير در آن انجام مىگيرد . پس از آن غلافها را بيرون آورده در محلى كه به ارتفاع يك متر از سطح زمين باشد در مقابل نور خورشيد آويزان مىكنند كه ضمن تهويهء كامل با حرارت آفتاب خشك شود . اين دوران خشك شدن تا يك هفته طول مىكشد و در اين مدت رنگ غلافها از سبزى به قهوه‌اى و قهوه‌اى تيره و سياه تبديل مىشود و همين‌كه كاملا نرم شد و شروع به پژمرده شدن نمود ، آنها را براى خشك شدن داخل گرم‌خانه مىكنند كه مدت 3 - 2 ماه مىماند و پس از اينكه رطوبت آن به 40 - 30 درصد مىرسد آنها را از گرم‌خانه بيرون مىآورند .

تركيبات شيميايى و خواص - كاربرد

در غلاف وانيل مادهء مؤثره‌اى است به نام وانيلين كه 2 - 5 / 1 درصد آن را تشكيل مىدهد . اين ماده را به‌طور تركيبى شيميايى نيز در صنعت تهيه مىنمايند . وانيلين يك مادهء سفيد بلورىشكل است به فرمول خام
C 8 H 8 O 3
كه توليد مصنوعى آن ارزانتر از وانيلين طبيعى است و عصارهء طبيعى غلافهاى وانيل در حدود 20 برابر گرانتر از وانيلين ساخته‌شدهء مصنوعى است . در قرنهاى 16 و 17 اطبا از گياه وانيل