تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 291

مساهمون:

ص٢٩١
زرد مىشود ، اين قشر را بسباسه گويند و سرانجام قشر سخت نازك و قهوه‌اىرنگ كه مغز هسته را فراگرفته و مغز كه همان نات‌مگ است در داخل آن قرار دارد . درخت جوز بويا در مناطق حارهء پرباران هر دو نيمكرهء دنيا مىرويد و بومى جزاير هند شرقى و ملوكى مىباشد . و در ساير مناطق گرمسير و مرطوب مانند هندوستان و اندونزى و جزاير آنتيل و نواحى آن قسمت از دنيا كشت مىشود .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى جوزبويا داراى ساپونين و اسانس روغنى فرّار است كه برحسب شرايط محل رويش درخت مقدار آن در نمونه‌هاى مختلف متفاوت است . اسانس روغنى در بسباسه خشك يا ميس از 14 - 7 درصد تغيير مىكند و مقدار اسانس روغنى مغز خشك جوزبويا از 15 - 5 درصد تغيير مىنمايد . در اسانس روغنى جوزبويا و بسباسه در حدود 4 درصد مادهء خيلى سمّى به نام ميريستىسين « 1 » وجود دارد و مغز خشك جوزبويا در حدود 35 - 25 درصد روغن چرب ثابت كه كرهء جوزبويا ناميده مىشود ، وجود دارد . از نظر طعم جوزبويا كمى شيرين و گرم است و به صورت گرد يا ناكوفتهء آن در بازار بين‌المللى عرضه مىشود . معمولا مغز جوزبويا كمى شيرين‌تر و از نظر عطر ظريفتر از بسباسه يا ميس است زيرا اسانس روغنى آنها حتى در يك ميوه باهم فرق دارند . در برگهاى خشك گياه در حدود 5 / 1 درصد اسانس يافت مىشود كه شامل 80 درصد آلفاپينن و 10 درصد ميريستىسين است
[ G . I . M . P ]
. آزمايش ديگرى نشان مىدهد كه در اسانس روغنى جوزبويا مواد ميريستىسين كه يك مادهء عامل مخدر است و پىنن ، كامفن ، دىپنتن ، سافرول « 2 » ، چند الكل ، مقدار كمى اوژنول و ايزواوژنول « 3 » موجود است و در روغن ثابت آن نيز وجود مادهء ترىميريستين « 4 » تأييد شده است [ يونگ‌كن ] . از نظر شناخت آنچه كه از مدارك و اسناد تاريخ طب سنتى برمىآيد ، جوزبويا از روزگاران كهن مورد شناخت و توجه بوده است . ظاهرا اولين دانشمند و يا از اولين
هامش
( 1 ) .Myristicin( 2 ) .Safrol or Safrole( 3 ) .Isoeugenol( 4 ) .Trimyristin
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 291 | حسين مير حيدر