شاخههاى پراكنده . پوست تنهء آن خاكسترى تيره ، گلهاى آن زنگولهاىشكل كوچك زرد است . برگهاى آن بيضى ، نوكتيز ، موجدار ، چرمى سبز براق شبيه برگهاى نارنج يا برگهاى غار گيلاسى يا برگهاى
Rhododendron
، نظير برگهاى گل صد تومانى
( R . ferruginosum )
، طول برگها در حدود 10 سانتىمتر ، رنگ سطح فوقانى آن سبز تيره و رنگ سطح تحتانى آن سبز كمرنگ است . ميوهء آن كه معمولا در حدود شش ماه پس از ظهور گلها مىرسد ، شبيه زردآلو به رنگ زرد ليمويى تا قهوهاى روشن و وقتى كه كاملا رسيد معمولا از وسط ترك مىخورد و از شكاف ترك آن جدار خشبى شفاف و درخشان و مخملى تورىشكل ناصاف هسته كه همان بسباسه يا ميس است ديده مىشود . اين جدار ، يك عدد هستهء قهوهاى رنگ روغنى را كه همان جوزبويا مىباشد دربرگرفته است . هستهء تخممرغى شكل و معطر گياه يا ناتمگ در حدود 4 سانتىمتر طول و 5 / 1 - 1 سانتىمتر عرض دارد و قشر خارجى بسيار معطر و شكنندهء آن يعنى بسباسه يا ميس در حدود 2 - 1 ميلىمتر ضخامت دارد و وقتى خشك شد به رنگ زرد قهوهاى درمىآيد .
معمولا پس از برداشت ميوهها كه از سالهاى هفتم به بعد آغاز مىشود ، ابتدا قسمت پوشش خارجى يا جدار خارجى هسته كه همان بسباسه است با چاقو و با دست برداشته و آن را در مدت 15 - 10 روز در جريان هوا در آفتاب قرار مىدهند كه خشك شود . پس از خشك شدن رنگ آن از زرد به قهوهاى تبديل مىشود . پس از كندن اين جدار خارجى ، هستهء آن را جداگانه به مدت 8 - 4 هفته در جريان آفتاب و هوا قرار مىدهند كه بتدريج خشك شود . ضمن اين 4 هفته در اثر خشك شدن مغز هسته ، پوست سخت هسته از آن جدا مىشود و در اثر ضرباتى كه به هسته وارد مىكنند پوست سخت آن را شكسته و مغز آن كه همان ناتمگ است خارج مىشود و آن را نگهدارى مىنمايند . معمولا براى اينكه بسباسه يا ميس در اثر ماندن طولانى در انبار حتى الامكان فاسد نشده و مورد حملهء حشرات و آفات قرار نگيرد ، قبل از انبار كردن آنها را با متيلبرومايد « 1 » يا كربنبىسولفيد « 2 » ضد عفونى مىنمايند و براى ضد عفونى كردن مغز هسته نيز از آب آهك استفاده مىنمايند . پس به عبارت سادهتر ميوهء جوز بويا داراى سه قشر است . قشر اول قشر خارجى گوشتى كه پس از رسيدن ميوه شكاف مىخورد . قشر دوم كه تركترك است ، تازهء آن قرمز و چون خشك شود
هامش
( 1 ) .Methyl bromide( 2 ) .Carbon bisulphide