دانشمندان كه در عالم با اين گياه برخورد كردهاند ، ممكن است آقاى پلىنى « 1 » باشد كه در قرن اول پس از ميلاد مسيح يعنى حدود دو هزار سال قبل شرحى دربارهء درختى به نام
Comacum
كه دو نوع ثمر معطر داشته نوشته است . بعدها در قرن ششم ميلادى اين جوز معطر يا گردوى معطر يا جوزبويا را بازرگانان عرب از جزاير هند شرقى به كنستانتى نوپل وارد كردند ، پس از آن بتدريج انتشار يافته به طورى كه در قرن دوازدهم در ايتاليا و دانمارك كاملا شناخته بوده است . در تاريخ آمده است كه در سال 1191 ميلادى در جريان مراسم تاجگذارى امپراتور هانرى ششم براى معطر كردن فضاى كوچهها و معابر ، به سوزانيدن جوزبويا مبادرت مىكردهاند و در قرن چهاردهم ميلادى بسباسه يا ميس در انگلستان خيلى مورد توجه بوده و قيمت هريك كيلوگرم از آن معادل قيمت 6 گوسفند بوده است . در حال حاضر بزرگترين توليدكنندهء جوزبويا در دنيا اندونزى است و از ساير مناطق دنيا مانند سيلان و هند غربى و بعضى مناطق ديگر نيز به اروپا و امريكا و ساير نقاط دنيا صادر مىشود . فعلا هريك كيلوگرم جوزبويا كمتر از 10 دلار در بازار دنيا معامله مىشود .
خواص - كاربرد
جوزبويا از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و نيروى قابضه دارد و در عين حال داراى رطوبت نيز مىباشد و به همين جهت در طول نگهدارى در انبار بايد مراقبت شود ، زيرا زود كرم مىزند . از نظر خواص و كاربرد آن در كشورهاى خاور دور در چين : از گرد مغز جوزبويا به عنوان گرمكننده و قابض استفاده مىشود . ترشحات زياد را در بدن بند مىآورد و بخصوص در مورد كودكان و پيران بسيار مؤثر است [ استوارت ] . براى معالجهء قولنج شكم در اثر سرما نافع است [ ليو * ] . در هندوچين معتقدند كه گرد مغز جوزبويا اگر با برنج جوشانيده و پخته و خورده شود براى رفع اسهال خونى و تسكين دردهاى شكم و بىاشتهايى بسيار نافع است [ چوين * ] . ضمنا براى كماشتهايى و سوءهاضمه ناشى از ضعف و رفع ضعفهاى بعد از مالاريا بسيار مفيد مىدانند به شرطى كه به مقدار مجاز و محدود خورده شود ، زيرا اسراف در خوردن آن تحريككننده است و اختلالات و مسموميت ايجاد مىكند [ پتلو * ] . اگر از اسانس جوزبويا و بسباسه به شقيقه ماليده شود براى رفع سردرد خيلى مفيد است و اگر قطرهاى از آن در چاى ريخته و خورده شود براى رفع سوء هاضمه و
هامش
( 1 ) .Pliny