تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 283

مساهمون:

ص٢٨٣
كافى مورد بهره‌بردارى قرار گيرد ، ولى پس از آن بايد مزرعه تجديد شود . پس از برداشت ، برگهاى گياه بايد با دقت تميز شده و پهن و خشك شود . پونهء كوهى داراى بويى معطر است و در سواحل درياها و دامنهء كوهها و جنگلهاى مناطق مختلف اروپا و آسيا و ايران مىرويد و پرورش داده مىشود . در ايران در مناطق شمال ايران لاهيجان ، طالش و آستارا به‌طور خودرو ديده مىشود .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى وجود اسانس روغنى فرّار به مقدار 525 / 0 - 45 / 0 درصد در فودنج جبلى تأييد شده است . بررسيهاى ديگرى نشان مىدهد كه اسانس روغنى موجود در فودنج جبلى در حدود 50 درصد شامل تيمول است . به علاوه تركيب اسانس روغنى فرّار آن داراى دىال - پينن « 1 » ، دىپنتن ، لينالول ، مقدارى بىسيكليك سسكىترپن « 2 » و ترىسيكليك سسكىترپن « 3 » مىباشد .

خواص - كاربرد

طبيعت آن طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است . جوشاندهء گرم آن قاعده‌آور است و در مواقعى كه جريان حيض در اثر سرما بطئى و ناچيز شده باشد ، براى طبيعى ساختن و ازدياد آن بسيار مؤثر است . اسانس آن معطر محرك و مقوى و براى قطع اسهال و تسكين دردهاى حاد و پشت سر هم شكم نافع است . دم‌كردهء آن براى زكام ، يرقان ، سرفه ، درد گلو و استسقا اثر مفيد دارد ، زيرا مدر است . در امريكا در حال حاضر از اسانس پونهء كوهى براى معطر كردن سوسيس و انواع غذاها در سطح وسيعى استفاده مىشود و ضمنا از اين اسانس زرد مايل به سبز معطر و مطبوع براى معطر كردن انواعى از صابونها و بعضى ليكورها استفاده مىگردد و از برگهاى خشك آن به عنوان ادويه در انواع غذاهاى گوشتى و سوپها مصرف مىگردد . مقدار خوراك پونهء كوهى به صورت دم‌كرده 20 - 10 گرم سرشاخهء گلدار گياه براى تهيهء 4 - 3 فنجان دم‌كرده كافى است . نوع ديگر آن اين است كه در حدود 50
هامش
( 1 ) .dL - Pinene( 2 ) .Bicyclic sesquiterpene( 3 ) .Tricyclic sesquiterpene