تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 234

مساهمون:

ص٢٣٤
خواص تمام اعضاى ميوه به غير از عصارهء ترش آن از بالنگ يا اترج قوىتر است ، در عصارهء ترش آن يك مادهء لزجى وجود دارد كه براى رفع ترشحات سينه و سرفه‌هاى گرم خوب است . اگر آن را از وسط دو نيم كرده تخمهاى آن را بيرون آورده و قدرى نبات كوبيده در آن بپاشند و بر آتش گذارند كه 3 - 2 جوش بخورد و سپس برداشته نيم‌گرم صبح ناشتا آن را بمكند يا بخورند براى سينه و سرفهء گرم بسيار خوب است . آب نارنج با شكر مسهل صفراست و حدت خون و صفرا را تسكين مىدهد . ضرر نارنج براى اعصاب خيلى كمتر از ساير عصاره‌هاى ترش است . ولى اسراف در خوردن آن براى كبد مضر است ، خصوصا كه ناشتا خورده شود . از اين نظر بايد با شكر و عسل خورده شود . اگر 6 گرم از گرد پست زرد خشك‌شدهء آن با آب خورده شود براى تسكين قى و آشفتگى و دل‌پيچه و خارج كردن كرم شكم بسيار مجرب است و ضماد اين گرد با سركه براى تسكين درد سر مؤثر است و ضمادى كه از پختهء له‌شدهء تمامى ميوه اعم از پوست و گوشت و مغز و تخم آن تهيه شود براى جرب و حكه و جوشهاى سر و نرم كردن پوست بدن و موى سر بسيار مؤثر است . جوشاندهء پوست نارنج مقوى معده و كمى صفرابر است . عرق بهارنارنج گرم و خشك است و از نظر خواص مقوى و فرح‌آور است و گرفتگىها را باز مىكند و درد سينه را تسكين مىدهد . براى تقويت اشتها و نيروى جنسى و رفع آروغ ، باد ، گاز و دل‌پيچه نافع است و اگر تا يك هفته هر روز 60 گرم عرق بهارنارنج با مقدارى شكر و با يك گرم مرجان ساييده و خورده شود براى طحال بسيار مجرب است و همچنين براى اخراج سنگ كليه و مثانه نافع است . اگر بهارنارنج با شكر صبح ناشتا خورده شود ، براى قطع اسهال مرطوبى مفيد است و شياف آن براى ازدياد ترشح حيض و منظم كردن وضع رحم مجرب است . گذاشتن پوست و گل آن ما بين لباسها مانع بيد زدن است . توجه : به‌طور كلى جمع بين اسيدها ، كربناتهاى قليايى ، قلياييات و شير نبايد نمود . در هندوستان از ميوهء نارنج به عنوان ملين و براى تقويت معده استفاده مىشود . در چين خواص آن را شبيه پرتقال و قوىتر مىدانند .

برگاموت

نوعى از مركبات است كه به فرانسوى درخت آن
Bergamotier
و به انگليسى