درخت گريپفروت و خاردار است .
به فرانسوى
Pamplemousse
گفته مىشود . نام علمى آن
Citrus grandis ( L . ) Osbeck
و مترادفهاى آن
C . decumana L .
و
C . maxima Merr .
مىباشد .
از اينگونه بيشتر در چين و در مناطق مختلف هندوستان نيز مىرويد و بيشتر مصرف دارويى دارد . در ايران تك و توك در شمال ايران يافت مىشود .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى شبيه گريپفروت است و در آن نارينگين مشخص شده است .
در اسانس پوست آن دى - ليمونن و آلفا - پينن « 1 » ، لينالول ، ژرانيول و . . . وجود دارد . از برگها و سرشاخههاى جوان و سبز اينگونه نيز اسانس پتىگرين گرفته مىشود .
خواص - كاربرد
در هندوستان از آب ترش آن به عنوان مقوى قلبى و خنككننده استفاده مىشود .
و از برگهاى آن در موارد صرع و سرفههاى با تشنج مصرف مىشود .
در چين از جوشاندهء پوست آن كه تلخ و معطر است به عنوان مقوى معده و ضد سم و براى معالجهء سوء هاضمه استفاده مىكنند [ استوارت ] .
ضمنا در موارد قى ، تهوع ، و با و سرماخوردگى مفيد مىباشد [ لوئى * * ] . به علاوه به محلولهاى شستوشو براى رفع خارش و كورك و جوش اضافه مىشود [ هو ] .
دانههاى آن را در آب با باديان يا انيسون مىپزند و آب آن را براى رفع فتق [ هو ] ، و دردهاى مثانه و ورم دستگاه تناسلى مصرف مىكنند [ لوئى * * ] .
در شبهجزيرهء مالايا جوشاندهء برگهاى آن براى شستوشوى زخم مصرف مىشود و از جوشاندهء گرم آن براى كاهش درد ورمها به صورت كمپرس استعمال مىشود [ بركيل و هانيف * * ] .
به علاوه برگهاى آن را براى معالجهء سردرد روى شقيقهها مىگذارند [ استوارت و گروف * * ] .
در هند و چين ميوههاى نارس آن را نصف كرده خشك مىكنند و به عنوان مقوى و ضد اسهال خونى مصرف مىنمايند [ فوكود و پتلو * ] .
هامش
( 1 ) .a - pinene