ارزن و شاخهء ارزن
حكماى طب سنتى ايرانى جاورس را از نظر طبيعت سرد و خشك مىدانند و معتقدند كه قابض است و غذاييت چندانى ندارد . خوردن نان پختهء آن اسهال را بند مىآورد و مدر است و سقط جنين مىنمايد .
اسراف در خوردن آن خون را كثيف و سودايى و مجارى عروق را مسدود مىنمايد و از اين نظر بايد با روغن و شكر و حلواهاى چرب خورده شود . اگر با شير تازه پخته و خورده شود براى اشخاصى كه خون زايد دارند مفيد است و اگر دانههاى آن را ساييده و با نمك مخلوط كرده و در كيسهاى بريزند و روى آن بنشينند براى بيرون آمدن معقد و پيچش در رودهها مفيد است .
در مورد دخن نيز معتقدند كه از نظر طبيعت سرد و خشك است و خواص آن شبيه جاورس ، جز اينكه خشكى آن كمتر است . شكم را بند مىآورد و مدر و قابض است و اگر دانهء پوستگرفتهء آن را در شير تازه پخته و بخورند براى نرم كردن سينه و توليد اسپرم مفيد است ولى ايجاد گرفتگى مجارى عروق و سنگ مثانه مىكند از اين جهت بايد با شكر و عسل خورده شود .
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 313
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٣١٣