است و مىبايد زبانم زبان اهل جندىشاپور باشد » . « 1 »
4 - عواقب نامطلوب برخى از ترجمههاى غير صحيح . از آنجا كه ترجمه آثار يونان به قصد و غرضهاى مختلفى انجام مىگرفت و هدف اصلى انتخاب علوم سودمند و ترجمهء دقيق آنها بهوسيله مترجمين زبده و باصلاحيت نبود ، عدهاى نيز بدون داشتن شرايط لازم ، و فقط به خاطر استفاده از مزاياى بسيار كار ترجمه بدين امر پرداختند و درنتيجه باعث اشتباهات و اشكالات فراوانى در آثار ترجمهشده گرديدند ، كه اين امر به نوبهء خود تأثيرات سوء زياد و قابل توجهى روى كار انتقال دانش يونان گذارده و استفادهكنندگان مسلمان از اين آثار را دچار زحمات و مشكلات زيادى در فهم كتابهاى ترجمه شده نمود و بدينترتيب خود يكى از عوامل بازدارنده و منفى در جهت اشاعه صحيح اطلاعات در بين مسلمانان و پيشرفت علمى مسلمانان گرديد .
براى مثال : « على بن عباس مجوسى اهوازى . . . در نخستين فصل كتاب الملكى مىگويد :
كتاب « اهرون » در نظر نويسندگان جديد اثرى است كه در آن تمام بيمارىها و نيز عوامل و علايم و علاج بيمارىها مورد بحث قرار گرفته ولى قسمتهاى مربوط به وظايف الاعضاء ( فيزيولوژى ) آن بسيار به اختصار برگزار شده است . همچنين دربارهء طب پيشگيرى و جراحى ابدا ذكرى در اين كتاب به ميان نيامده است . گذشته از اينها ترجمهء آن خشن و ناهموار و مالامال از اظهارنظرهاى نامفهوم است كه خواننده را دچار كسالت مىكند » . « 2 » استاد همايى نيز در اين مورد چنين اظهارنظر مىكند كه :
« مترجمان اوليه بهطور كلى دو دسته بودند : يك دسته از قبيل يوحنا بن بطريق و
هامش
( 1 ) - دانشنامه در علم پزشكى ، ص 14 مقدمه ، به نقل از « كتاب البخلاء » جاحظ .
( 2 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 124 .