2 - مسلمانان براى به دست آوردن كتب يونانى با مشكلات مختلفى روبهرو بودند ، زيرا يونانىها به سادگى اجازه استفاده از اين كتابها را نمىدادند . درحالىكه بالعكس ، غربىها براى بهرهبردارى از دانش مسلمانان هيچگونه مانع و مشكلى در سر راه نداشتند و حتى اين علوم از نواحى اسپانيا و شبهجزيره ايبرى و سيسيل توسط خود مسلمانان به داخل اروپا برده شد .
3 - همراه علوم يونانى ، فلسفه يونان ، كه خود در واقع عامل ضد علم بسيار قوى بود در بين مسلمانان منتشر گرديد و همانطور كه قبلا به اختصار اشاره شد اين عامل مخرّب به تدريج باعث ركود علمى مسلمانان گشت ، امّا غربىها كه يكبار در گذشته اثرات تخريبى فلسفه يونان را براى قرنها تجربه كرده بودند ، اينبار آن را به كلى از صحنه فعاليتهاى آموزشى و تحقيقى خود پاكسازى كردند و فقط علوم را اخذ نمودند ، و بدينترتيب از اثرات شوم آن بر كنار ماندند .
به هر جهت ، تماس اروپائيان با مسلمانان و تمدن اسلامى در طى جنگهاى صليبى و از طريق اندلس ( اسپانياى فعلى ) و ترجمه وسيع كتابهاى مسلمانان و بهرهبردارى از آنها ، در نهايت سبب گرديد كه بالأخره دنياى غرب از خواب سنگينى كه در طى زمان طولانى قرون وسطى در آن فرو رفته بود بيدار شود و دست به تجديد حيات علمى ( رنسانس ) خويش بزند ، بدون آنكه دين خود را در اين زمينه نسبت به مسلمانان ادا كند و يا به نحوى قدرشناسى نمايد . بااينحال جاى شگفتى است كه چگونه برخى از تاريخنويسان غربى هنوز كوشش مىكنند تا با احساسات ناسيوناليستى افراطى خويش همه چيز را از آن خود بدانند و نقش مسلمانان را در تمدن مغرب زمين ناديده بگيرند .
بررسى متون طب شيعه در تاريخ پزشكى ( فارسى ) — صفحة 155
مساهمون: حسن منتصب مجابى
ص١٥٥