فصل پنجم : گسترش طب اسلامى در جهان
الف - انتقال طب اسلامى به شبه قاره هند ( هندوستان ، پاكستان ، كشمير ، بنگلادش )
انتقال پزشكى اسلامى به هند از اوائل دورهء صفويه يعنى از قرن دهم هجرى با مهاجرت پزشكان معروف ايرانى آغاز مىگردد و در خلال سه قرن دهم و يازدهم و دوازدهم هجرى ، يعنى همزمان با عصر صفويه تحولات شگرفى از نظر فرهنگى و علمى توسط مسلمانان مهاجر در هندوستان صورت مىگيرد و حتى بعدها نيز ادامه مىيابد . بنابراين ، استيلاى سلاطين شيعه بر ايران در اين دوران نه تنها منشأ تغييرات بسيار مثبت در امر مذهب و فرهنگ و علوم و هنر در ايران شد و با آزادى مذهبى و امنيّتى كه شيعيان ، بعد از قرنها فشار و سختى در زير يوغ حكمرانان خشن سنّى مذهب ، به دست آوردند توانستند در مدتى كوتاه دانشمندان بسيارى را در همهء زمينهها بپرورانند ، بلكه دامنهء اين خدمات به زودى گسترش يافته و با بهبود مناسبات ايران و هند و استقبال بىنظير فرمانروايان مسلمان هندوستان از دانشمندان ايرانى و امكانات فراوانى كه در اختيار اين مهاجرين قرار مىدادند ، تعداد بسيارى از علما ، از