اظهار مىدارد كه اين ماده « در زمان خود ما » در ايران معرفى شده است . تصور مىشود جزوهء او به نام « رسالهاى دربارهء خوردن چوب چينى » در حدود سال 1550 ميلادى نوشته شده است . « 1 »
عماد الدين در مورد آتشك و نحوهء سرايت آن مىگويد : « و اقوى انواع سرايه آن است كه از مباشره واقع شود ، بعد از آن آنچه در حمام واقع شود چون بخارات بدن مريض كه متكيف به كيفيت رديه است در حمام بسيار بيرون مىآيد و از ممر استنشاق و دخول در مسام ، در ظاهر و باطن تأثير عظيم مىكند و اگر اتفاق افتد كه در موضعى كه مريض نشسته باشد بنشيند اثر عظيمتر باشد و اگر داند و مطلع شود اثر آن از همه عظيمتر باشد به مجرد زخم تيغى كه سر تراشيده باشند به آن تيغ صاحب اين مرض را حادث شود . . . » . « 2 »
از پزشكان بسيار معروف دوره صفويه يكى هم « بهاء الدوله رازى » است .
بهاء الدوله در شهر رى به دنيا آمد و تحصيلات پزشكى خود را در همان شهر شروع نمود و سپس در هرات از مكتب طب هندى برخوردار گرديد . او پس از محمد بن زكرياى رازى به تفصيل از آلرژى ( زكام گل يونجه در بهار ) در 1507 ميلادى و قبل از دانشمند غربى باتلو
« Botello »
( در سال 1565 ) سخن رانده است .
بهاء الدوله در سال 1501 ميلادى براى اولينبار سياهسرفه
( Pertusis )
را قبل از دانشمندان غربى : پرفسور « بايلو » و پرفسور « ويلس » به دنيا شناساند . وى پيشنهاد جالبى براى واكسيناسيون ضد آبله كودكان از راه دهان براى اولينبار نموده است . از
هامش
( 1 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 410 - 411 .
( 2 ) - طب در دوره صفويه ، ص 28 .