اصطفن بن بسيل آن را به عربى ، براى محمد بن موسى ، ترجمه كرده است . سپس ، محمد بن موسى از من خواست كه آن را مقابله و افتادگيهاى آن را اصلاح كنم و من چنين كردم ، و پس از آن يوحنا بن ماسويه از حبيش خواست كه آن را از عربى به سريانى نقل كند و او همچنين كرد .
37 . كتابه فى علل التنفس
كتاب او در علل تنفس ؛ اين كتاب را در دو مقاله براى فويثس نوشته ، در نخستين سفر خود به رم ، و غرض او در اين كتاب آن است كه بيان كند كه با كدام آلات تنفس به آسانى و با كدام به سختى صورت مىگيرد . ايوب آن را ترجمهء غير قابل فهمى كرده بود ، و اصطفن نيز آن را به عربى ، براى محمد بن موسى ، ترجمه كرده بود ، و محمد بن موسى ترجمهء آن را پيش از كتاب پيشين از من خواست و اصطفن را فرمان داد تا با من مقابله كند ، و من ترجمهء سريانى را با زبانى قابل فهم و استوار و روشن اصلاح كردم ؛ زيرا ، من مىخواستم كه نسخهاى از آن براى فرزندم برگيرم و ترجمهء عربى آن نيز همچنان بود ، جز آنكه ترجمهء عربى در اصل بسيار از ترجمهء سريانى بهتر بوده است .
38 . كتابه فى الصوت
كتاب او در صوت ؛ اين كتاب را در چهار مقاله قرار داده ، پس از كتابى كه پيش از اين ياد كردم ، و غرض او در آن اين است كه بيان كند كه صوت چگونه است ، و حقيقت آن چيست ، و مادهء آن كدام است ، و با چه ابزارهايى بهوجود مىآيد ، و كدام اعضا بهوجود آن كمك مىكند ، و چگونه اصوات مختلف هستند . اين كتاب را من به سريانى ترجمه نكردم و كسى هم پيش از من آن را به آن زبان ترجمه نكرده است ؛ ولى ، من بيست سال است كه آن را به عربى ، براى محمد بن عبد الملك وزير ، ترجمه كردهام و در تلخيص آن مبالغت ورزيدهام ، برحسب حسن فهمى كه آن مرد را بوده است . و محمد آن را خوانده و سخنان بسيارى از آن را برحسب آنچه آن را بهتر پنداشته تغيير داده است .
سپس ، محمد بن موسى در آن و در نسخهء نخستين نظر كرده است و نسخهء نخستين را برگزيده و آن را بازنويس كرده . و خواستم اين را براى تو بيان كنم تا سبب اختلاف ميان دو نسخه را بدانى ، در وقتىكه هر دو موجود بودهاند . و يوحنا بن ماسويه از حبيش ترجمهء اين كتاب را از عربى به سريانى خواست ، و او آن را برايش ترجمه كرد .
39 . كتابه فى حركة العضل
كتاب او در حركت عضل ؛ اين كتاب را در دو مقاله قرار داده ، و غرض او در آن اين است كه بيان كند كه حركت عضل چيست و چگونه است آن و چگونه اين حركات مختلف بهوجود مىآيد ، و حال