ترجمهء رساله
رسالهء حنين بن اسحاق به على بن يحيى در ذكر آنچه با علم او « 1 » از كتابهاى جالينوس ترجمه شده و برخى از آنچه ترجمه نشده است
به ياد آوردى - خداوند تو را گرامى داراد - احتياج به كتابى را كه در آن صورت كتابهايى را كه پيشينيان در علم پزشكى نوشتهاند جمع شده و غرض از هريك از كتابها برشمرده و مطالب علمى كه در آن مقالات نهاده شده معين شده باشد تا اينكه دانشجو هنگام نياز ، بتواند به هريك از آن مطالب دست يابد و بداند كه مطلبى را كه مىجويد در كدام كتاب يا مقاله و در كجاى مقاله است . و از من خواستى كه من اين را براى تو انجام دهم ، سپس من به تو - خداوند تو را مؤيد داراد - اعلام كردم كه حافظهء من از احاطه به همهء آن كتابها قاصر است ؛ زيرا ، آنچه را كه از آنها گردآورده بودم گم كردم و پس از اينكه كتابهايم را گم كردم مردى از سريانيان از من چنين خواهشى دربارهء كتابهاى جالينوس نمود و از من خواست آنچه را كه من و ديگران از كتابهاى او به سريانى و غير سريانى ترجمه كردهايم براى او بيان كنم . من كتابى به سريانى نوشتم و آن را به همان كيفيت كه از من خواسته بود پرداختم و تو - خدايت گرامى داراد - از من خواستى كه آن كتاب را زود ترجمه كنم تا خداوند تفضل فرمايد و آن كتابها را به دست تو بدارد تا آنكه اگر چيزى از نظر من دور شده ؛ از كتابهاى جالينوس ، به آن اضافه گردد و نيز خواستى كه كتابهاى ديگران را كه از پيشينيان در علم پزشكى يافتهام براى تو ياد كنم . اكنون - به خواست خدا - من به پاسخ آنچه از من خواستهاى مىپردازم .
- خداى گراميت داراد - نخستين چيزى كه كتاب را با آن آغاز نمودم نام بردن از آن مرد و توصيف آنچه از من خواسته است . پس گويم از من خواستى تا دربارهء كتابهاى جالينوس بحث كنم كه آن كتابها چند است و چگونه شناخته مىشود و غرض او در هريك از آنها چيست و در هريك از آنها چند مقاله است و در هر مقاله چه را توصيف مىكند . اكنون به تو اعلام مىدارم كه جالينوس خود كتابى در اين
هامش
( 1 ) . شايد « به عمل او »