برخى جاسمينومها « 1 » مىباشند . مجموعا از 500 گونه گياه تشكيل مىيابد كه تقريبا در 25 جنس جاى داده شدهاند . از جنسهاى مهمّ آنها اليا « 2 » ( داراى حدود 60 گونه ) ، ليگستروم « 3 » ( 40 گونه ) ، فراكسينوس « 4 » ( 40 گونه ) ، سيرينجا « 5 » ( 20 گونه ) و جاسمينوم « 6 » ( 160 گونه ) را مىتوان نام برد .
معمولا برگهايى متقابل بدون استيپول ساده و يا برگچهها دارند . گلهاى ، آنها نر و ماده بوده و به ندرت شامل دو نوع نر و مادهى ( 2 پايه يا پلىگام ) منظم و مجتمع ، به صورت خوشه يا گرزنهايى در محور ساقه است ؛ ولى در بين آنها انواعى با گلهاى منفرد نيز يافت مىشود .
ميوهى آنها به شكلهاى مختلف پوشينه ، سامار ، سته و شفت مانند با ميان بر روغنى و محتوى دانههاى آلبومندار است . در بين آنها ، نمونههاى مفيد دارويى به خصوص زينتى وجود دارد .
خواصّ درمانى زيتون
روغن زيتون ، علاوه بر آنكه داراى مصارف جارى در تغذيه است ، اثر نرمكنندهى مليّن و صفرابر دارد . از آن در دفع سنگهاى صفراوى ، رفع يبوستهاى مزمن ، قولنجهاى ناشى از نفريت و مسموميت با سرب ، به خصوص براى كارگران چاپخانه كه با حروف سربى سروكار دارند ، استفاده مىشود .
روغن زيتون در رفع تحريكهاى ناشى از جذب سموم مختلف ، اثر مفيد دارد . براى مقادير زياد آن ، اثر كرم كش قايلند . روغن زيتون را گاه به صورت امولسيون در يك تيزان موسيلاژدار و يا داراى آبليمو مصرف مىكنند ؛ زيرا در برخى موارد ، به علت باقى ماندن در رودهها تند مىگردد و اثر تحريككننده به وجود مىآورد كه نتيجهاش پيدايش حالت استفراغ است .
روغن زيتون در رفع سرفههاى خشك همراه با حالت تحريكآميز ، يبوستهاى مزمن ، انسداد روده ، بيماريهايى كه در دستگاههاى داخلى التهاب ايجاد مىكند و مسموميّت از مواد زايلكننده و از بينبرندهى بافتها ، اثر مفيد دارد ، از روغن زيتون به صورت تنقيه يا ماليدن بر روى پوست بدن نيز استفاده مىشود ، زيرا در استعمال خارجى ، روى تحريكهاى پوست بدن در موارد آفتابزدگى اثر آرامكننده دارد و از آن نه تنها در رفع آفتابزدگى بلكه در گزش مار و حشرات نيز مىتوان استفاده نمود . حتى معتقدند اگر به ملايمت روى پوست بدن ماليده شود ، در درمان استسقاء ( آسيت ) و آب آوردن انساج ، اثرهاى مثبتى دارد . براى تيره كردن رنگ پوست بدن ( برنزه كردن ) ، معمولا پيش از قرار گرفتن در مقابل نور و گرماى خورشيد ، بدن را به روغن زيتون آلوده مىكنند . ولى همواره بايد به اين نكته توجه شود ، هر چند اين روغن از تأثير نورهاى زيانبخش بر سطح پوست بدن جلوگيرى مىكند ، اثر آن در اين مورد قاطع نيست .
در تاريخچهى استفادهى درمانى از روغن زيتون ، آمده است ، مردمان قديم براى حفظ سلامتيشان ، روغن زيتون را پس از خروج از حمام به بدن مىماليدند . جنگجويان نيز پيش از زورآزمايى بدنهاى برهنهى خود را به زيتون آلوده مىكردند .
مصارف درمانى ديگر روغن زيتون در استعمال خارجى عبارتند از :
- مالش دادن روغن زيتون تازه بر روى پوست بدن مبتلا به نرمى استخوان و كمخونى ، اثرهاى مفيد
هامش
( 1 ) .jasminums( 2 ) .Olea( 3 ) .Ligustrum( 4 ) .Fraxinus( 5 ) .Syringa( 6 ) .Jasminum