آيههاى مربوط به مواد چربى كه اغلب مصرف بيش از نياز آنها باعث بروز ناراحتيهاى مختلف ( چاقى ، فشارخون بالا ، گرفتگى رگهاى قلب و يا مشكلات ديگر اندامهايى مانند قلب ، كبد و ساير احشا ) مىشود ، بسيار اندك است كه شايد دليلى بر محدوديت مصرف مواد چربى از نظر بهداشتى باشد و در عوض توجه و يادآورى مكررى كه نسبت به انواع ميوه ، حبوبات و دستور به مصرف غذاهاى تازه داده شده در جهت تأمين املاح و ويتامينهاى مختلف و ارزش آنها در سلامت بدن مىباشد . « 1 »
بيان آيههاى قرآنى
پيش از بيان آيههايى كه ما را متوجه اهميت و جايگاه امر تغذيه مىكند و تأثير آن را بر سلامت و سعادت جسم و جان ، به ما گوشزد مىكند ، شايد ذكر اين نكته قابل تأمل باشد كه قرآن كريم سراسر حاوى دستورهايى براى تغذيه است و به يك يا ده و يا صد و يا هزار آيه كه به امر تغذيه مربوط باشد ، محدود نيست « 2 » آيههاى فراوانى در قرآن هست كه مستقيم و يا غير مستقيم به تغذيهى انسان مربوط است ؛ از اين رو به جرأت مىتوان گفت كه قرآن كريم ، طعام و خوراك حقيقى و هميشگى جان و انديشه انسانهاست و عامل نجات و امان آنها از گرسنگى و هراس هميشگى است :
الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ
« 3 » اما چون سعى ما در اين كتاب بيشتر تكيه بر بعد جسمانى تغذيه است ؛ بيشتر به آياتى تمسك مىجوييم كه راهنماى ما در اين راستا باشد . از سويى ، بايد اذعان كرد فراوانى آيههاى قرآن كريم در اين خصوص ، خارج از حوصلهى اين كتاب است . بنابراين ، به تناسب بحث ، تنها گلهايى را از بوستان معطر قرآن كريم گلچين و تقديم مىنماييم :
1 -
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ
« 4 » « انسان بايد به غذاى خويش ( و آفرينش آن ) بنگرد . »
2 -
فَلْيَنْظُرْ أَيُّها أَزْكى طَعاماً فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ
« 5 » « تا بنگرد كداميك از آنها غذاى پاكيزهترى دارند و مقدارى از آن براى روزى شما بياورد . »
3 -
فَانْظُرْ إِلى طَعامِكَ وَ شَرابِكَ
« 6 » « نگاه كن به غذا و نوشيدنى خود ( كه همراه داشتى ، با گذشت سالها ) . »
4 -
وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا
« 7 » « ما آدميزادگان را گرامى داشتيم و آنها را در خشكى و دريا ( بر مركبهاى راهوار ) حمل كرديم ، و از انواع روزيها و مواد غذايى پاكيزه به آنها روزى داديم و بر بسيارى از آفريدههاى خود برترى بخشيديم . »
5 -
الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ * وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ * وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ
« 8 » « او كسى است كه مرا آفريد و هدايتم كرد و او كسى است كه مرا غذا مىدهد و سيراب مىكند و هنگامى كه بيمار مىشوم نيز او مرا شفا مىدهد . »
6 -
كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَ اشْكُرُوا لَهُ
« 9 » « از روزى پروردگارتان بخوريد و شكر آن را به جا آوريد . »
7 -
كُلُوا وَ اشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ
« 10 » « از روزيهاى الهى بخوريد و بياشاميد . »
8 -
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَراراً وَ السَّماءَ بِناءً وَ صَوَّرَكُمْ
هامش
( 1 ) . محمد رضا نورى ، تغذيه در قرآن ، ص 50 .
( 2 ) . با اقتباس از درس تفسير استاد جوادى آملى ( تفسير تسنيم )
( 3 ) . قريش / 4 « اوست كه گرسنگى شما را بر طرف كرد و شما را از ترس رهانيد . »
( 4 ) . عبس / 24 .
( 5 ) . كهف / 19 .
( 6 ) . بقره / 259 .
( 7 ) . اسراء / 70 .
( 8 ) . شعرا / 78 تا 80 .
( 9 ) . سبا / 15 .
( 10 ) . بقره / 60 .