ورزش و تربيت بدن مطرح مىشود ، « تغذيه » است .
رابطهى ورزش با تغذيه چندان مخفى نيست . يك ورزشكار زمانى مىتواند بيشترين توفيق را در زمينهى ورزش داشته باشد ، كه از تغذيهى خوب و مناسب [ نه زياد ] برخوردار باشد . البته تغذيهى خوب و صحيح براى همهى مردم لازم است و براى ورزشكارى كه مىخواهد در اين وادى ، پيشرفت قابل ملاحظهاى داشته باشد ، لازمتر .
اسلام هم كه براى صحت و سلامتى جسم - همانند صحت و سلامت روح - اهميت ويژهاى قايل است ، براى امر تغذيه اهميت فوق العادهاى قايل شده است ، تا آنجا كه هر نوع خوراكى را كه براى جسم انسان ، زيان قابل توجهى داشته ، حرام كرده و يا مكروه شمرده است ، و از آن طرف ، استفاده از همهى خوراكيهايى كه به واقع براى بدن لازم بوده است ، مباح يا مستحب دانسته است . حتى در مواردى كه به واسطهى عدم دسترسى به غذاى حلال و سالم ، جان انسان به خطر مىافتد ، استفاده از غذاهاى ممنوع و حرام را نيز تجويز نموده ، بلكه واجب دانسته است . در مواردى روزه گرفتن را - كه براى سلامتى انسان بسيار مفيد است - بر افراد بالغ واجب نموده ، ولى در همين موارد نيز اگر روزه گرفتن براى روزه دار زيان جسمانى داشته باشد ، آن را حرام مىداند .
امام رضا « عليه السلام » دربارهى خوردنىها و نوشيدنىهاى حلال و حرام مىفرمايد :
بر افراد بالغ واجب نموده ، ولى در همين موارد نيز اگر روزه گرفتن براى روزهدار زيان جسمانى داشته باشد ، آن را حرام مىداند . امام رضا « عليه السلام » دربارهى خوردنىها و نوشيدنىهاى حلال و حرام مىفرمايد :
« انّ اللّه تبارك و تعالي ، لم يبح اكلا و لا شربا ، الا ما فيه المنفعة و الصّلاح ، و لم يحرم الا ما فيه الضرر و التلف و الفساد ، فكل نافع مقو للجسم فيه قوّة للبدن ، فهو حلال » « خداوند تبارك و تعالى هيچ خوردنى و يا نوشيدنى را مباح نكرده ، مگر آنكه در آن منفعت و صلاحى بوده ، و هيچ خوردنى و يا نوشيدنى را حرام ننموده ، مگر آنكه در آن [ نابودى ] و فساد [ زيانى ] بوده است . پس هر [ خوردنى و نوشيدنى ] سودمند و مقوّى براى جسم ، كه [ باعث ] تقويت بدن است ، حلال [ شده ] است . »
خداوند متعال به تغذيهى بندگان خويش ، آنقدر اهميت مىدهد كه به آنان امر مىفرمايد ، به غذاى خويش نظر و توجّه كنند ؛ آنجا كه مىفرمايد :
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ
« 1 »
« پس بايد انسان به غذاى خويش [ نيك ] بنگرد [ و به آن توجه نموده و اهميت بدهد ] . »
حتى در مواردى با لسان امر ، بندگان خود را به استفاده از غذاهاى پاكيزه و حلال فرامىخواند و مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَ اشْكُرُوا لِلَّهِ
« 2 »
« اى اهل ايمان ! از روزى [ حلال و ] پاكيزهاى كه ما نصيب شما كردهايم بخوريد و شكر خدا را به جاى آريد . »
وَ كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً وَ اتَّقُوا اللَّهَ
« 3 »
« و هر چيز حلال و پاكيزهاى كه خدا روزى شما كرده ، از آن بخوريد و تقواى خدا پيشه سازيد . »
يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً
« 4 »
هامش
( 1 ) . عبس / 24 .
( 2 ) . بقره / 172 .
( 3 ) . مائده / 88 .
( 4 ) . مؤمنون / 51 .