اكتساب پيموده شود و آدميزاد شايستگى بهشتى شدن را پيدا كند .
مسائل و مراحل فوق الذكر ، يعنى گرفتارى و ابتلا و آزمايش ، تلاش و اراده و عزم و تقوا ، و بالاخره اكتساب كه لازمهى رستگارى است با تعبيرهاى گوناگون مكرر در قرآن تصريح و تأكيد و چنين خلاصه شده است كه جهان خلقت طورى طرحريزى شده است كه هر موجودى با كوشش و اكتساب خود دريافت بهره و ( ارتقاء ) نمايد :
وَ خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ لِتُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
« 1 »
11 - امّا در اين گرفتارى دنيا و گيرودارهاى متضاد زندگى ، خداوند مخلوق برگزيدهى خود را در تاريكى و تنهايى رها نخواهد كرد . وعده مىدهد كه راهنماييش را براى انسان خواهد فرستاد و مردم مختارند كه پيروى بكنند يا نكنند :
قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً
« 2 »
يا بَنِي آدَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي
« 3 »
12 - آخرين برگ اين پرونده ، آنجا كه دوران ابتلا و تلاش و تحول انسان به سرمنزل مىرسد ، در بهشت يا جهنم خواهد بود و به اين ترتيب آفرينش ، زندگى ، تكامل و دين ، معنى و مقصد و منطق پيدا مىكند .
آيه : 8 ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ
موضوعات : مقدمهاى بر خلقت انسان - مراحل خلقت - نطفه - خروج آرام آب ناچيز ( سلاله ) منبع : مقدمهاى بر جنينشناسى در قرآن صفحه : 156
سلاله من ماء ( خروج آرام آب ناچيز )
كلمهى سلاله در عربى به معناى خروج آرام مايع است :
ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ
« 4 » « سپس نسل او را از عصارهى آب ناچيز به وجود آورد » مايع در اينجا هم به سلولهاى زايشى نر و هم به سلولهاى زايشى ماده اطلاق مىشود . يافتههاى جنينشناسى نشان مىدهند كه تخمك و اسپرم به آرامى از محل اوليهى خود خارج مىشوند ، مثلا تخمكها سالها در كيسهاى به نام فوليكول در تخمدان قرار داشته و در هر عادت ماهانه دو تا يا سه تا از آن خارج مىشود ؛ اسپرم نيز از ميان ميليونها اسپرم از غدهى منى بيرون مىآيد .
آيه : 9 ثُمَّ سَوَّاهُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ
موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - شكل گيرى حواس منبع : مقدمهاى بر جنينشناسى در قرآن صفحات : 118 تا 119
. . . جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ . . .
« 5 »
هامش
( 1 ) . جاثيه / 22 : « و خداوند آسمانها و زمين را به حق آفريد و تا آنكه هركس بر حسب آنچه به دست مىآورد ، پاداش يابد . . . »
( 2 ) . بقره / 38 : « گفتيم همگى از آنجا فرود آييد پس هرگاه كه هدايتى از من به شما رسيد . . . »
( 3 ) . اعراف / 35 : « اى فرزندان آدم هر زمان كه ( يا اگر ) فرستادگانى از خودتان نيايند كه بر شما نشانههاى مرا حكايت كنند . »
( 4 ) . سجده / 8 .
( 5 ) . سجده / 9 .