شدهى عصر جديد مقايسه كرد : موافق بودنشان با اينها واضح است . ليكن همچنين بىنهايت مهم است كه آنها را با عقايد عمومى كه در اين خصوص در جريان دورهى وحى قرآنى شايع مىبود مواجهه داد تا معلوم گردد انسانهاى آن زمان تا چه اندازه از نظراتى شبيه آنچه در قرآن دربارهى اين مسائل عرضه شده دور بودند .
شكى نيست كه در آنوقت آنها نمىتوانستند اين وحى را همانطور كه امروز ما مىفهميم تعبير كنند زيرا دادههاى معرفت جديد در اينباره به ما كمك مىكنند . فى الواقع اين فقط در جريان قرن نوزدهم است كه ديد تقريبا روشنى از اين مسائل پيدا مىكنيم .
در تمام مدت قرون وسطى ، اساطير و نظرات صورى بىپايه ، منشاء متنوعترين آرا و تا چندين قرن پس از آن سارى و جارى بود .
آيا مىدانيد كه مرحلهى اساسى در تاريخ جنين شناسى تصديق « هاروى » « 1 » در 1651 ( ميلادى ) بود مشعر بر اينكه « هر چيز كه مىزيد در آغاز از تخمى مىآيد » و اينكه جنين به تدريج بخشى از پس بخشى درست مىشود ؟ امّا در آن عصر با وجود اينكه دانش نوزاد از اختراع جديد ميكروسكوپ براى موضوع مورد توجه ما بسيار استفاده مىكرده است ، همچنان دربارهى نقشهاى متقابل تخم و اسپرماتوزوئيد بحث وجود داشت . طبيعىدانان بزرگ ، بوفن ، « 2 » جزء طرفداران « اويستها » « 3 » بود كه در رديف آنها « بونه » « 4 » از تو درهمى جرثومهها دفاع مىكرد ( بدين شرح كه ) :
تخمدان حوا ، مادر نوع انسان ، حاوى جرثومههاى تو در توى هم قرار گرفتهى همهى موجودات بشرى مىبوده است .
اين فرض در قرن هجدهم ، مورد قبول بعضيها قرار گرفت . اين ، بيش از هزارهاى پيش از آن عصر است ، كه در آن عقايدى تخيّلى شايع بود و انسانها قرآن را مىشناختند . بيانات قرآن در باب توليد مثل انسان ، حقايق اساسى را كه انسانها قرونى چند براى كشف آنها گذراندند ، با اصطلاحات ساده اشعار داشتهاند .
آيه : 5
آيات مرتبط : 14 مؤمنون - 9 سجده موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - آفرينش انسان از مضغه منبع : پژوهشى در اعجاز علمى قرآن جلد 2 صفحات : 493 تا 500
آفرينش انسان از مضغه :
قرآن كريم در مراحل خلقت انسان پس از علقه مرحلهاى ديگر به نام « مضغه » را مطرح مىسازد كه در دو آيه و سه بار از آن سخن گفته است :
فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً
« 5 »
« پس آن علقه را [ به صورت ] مضغه گردانيديم و آن گاه مضغه را استخوانهايى ساختيم . »
ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَ غَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ
« 6 »
« سپس از علقه ، آنگاه از مضغه داراى خلقت كامل و [ احيانا ] خلقت ناقص تا قدرت خود را بر شما روشن گردانيم . »
بررسى لغوى :
الف : مضغه به معناى غذاى جويده شده و گوشت
هامش
( 1 ) .Harvey، ( پزشك انگليسى ( 1657 - 1576 ) معروفيتش به لحاظ كشف « دوران دم » ( گردش خون ) است ( مترجم ) .
( 2 ) .Buffon( 3 ) .Ovistes( 4 ) .Bonnet( 5 ) . مؤمنون / 14 .
( 6 ) . حج / 5 .