البته ممكن است نماز آثار جسمانى براى انسان داشته باشد و فوايدى در سلامت جسمى داشته باشد . ولى اين مطلب در آيات قرآن تصريح نشده و از حكمتها و اهداف نماز شمرده نشده است . پس تحدّى قرآن با آن صورت نمىگيرد .
و بر فرض اثبات اين تأثيرات جسمانى ، اين مطلب اعجاز علمى قرآن نيست . چرا كه اعجاز علمى وقتى است كه مطلبى در قرآن آمده و اسرار علمى داشته كه مقصود شارع بوده است ولى مردم عصر نزول از آن اطلاع نداشته باشند .
2 - در مورد خشوع در نماز كه يك حالت خوب مؤمنان است بايد گفت كه خشوع مقدمهى نماز است و آن حالت خضوع و تذللى است كه در اعضاى ظاهرى انسان آشكار شود ( بهويژه در چشم يعنى حالت نگاه و سخن گفتن ) « 1 » كه انسان در مقابل خدا خود را موجودى بىنهايت كوچك در مقابل بىنهايت بزرگ مىبيند و لذا خاشع مىشود .
امّا اين مطلب ربطى به تمركز حواس ندارد ، البته لازمهى خشوع و حضور قلب در نماز همان تمركز حواس هم هست . ولى اين مطلب مقصود نماز نيست بلكه همانطور كه گذشت اهدافى كه قرآن براى نماز بيان كرده است ، اهداف معنوى و دينى است . بلى ممكن است در كنار آن فوايد ديگرى مثل نظم ، تمركز حواس ، سلامت جسمى ، بهداشت جسم و لباس و . . . به دنبال نماز حاصل شود .
آيه : 50 قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى
آيات مرتبط : 14 مؤمنون - 80 شعراء - 73 ، 74 حج موضوعات : درمان بيمارىها - سيستم دفاعى داخلى منبع : بهداشت در قرآن صفحات : 64 تا 70
سيستم دفاعى داخلى
خداوند متعال در بدن افراد سالم امكانات دفاعى و عوامل مختلفى را به وجود آورده است تا به طور خودكار دفاع و حفاظت بدن را در برابر مواد بيگانه و عوامل بيمارىزاى زنده ( ميكروارگانيسمها ) عهده دارى كند . اين عوامل به عنوان ايمنى سازهاى طبيعى امروزه تا حد زيادى شناخته شده است . قسمتهاى مختلف اين سيستم عبارتند از :
1 - موانع فيزيكى و شيميايى
2 - عوامل دفاعى سلولى مثل نوتروفيلها بيگانه خوارها و لكوسيتهاى كشنده ميكروب .
3 - پروتئينهاى ويژهاى كه در جريان خون عهدهدار مصونيت طبيعى بوده و آنها را اصطلاحا كمپلمان يا سيستم مكمّل و ساير عوامل ميانجى مربوط به دفاع مىنامند .
4 - عوامل ايجادكننده آنتىبادى يا پادزهر كه حاصل واكنشهاى سه عامل اول در برابر آنتىژن يا ميكروارگانيسمهاى بيمارىزا بوده و به عنوان مصون سازهاى دايمى و يا موقت ، بر اثر داشتن خاطره بدن را از ابتلاى مجدّد به همان بيمارى حفاظت مىكند .
بدن سالم در جريان برخورد و رويارويى با عوامل مهاجم ، ابتدا با امكانات مذكور در فوق كه همان راه مقدماتى ايمنى تطبيقى است به دفاع برخواسته و اگر مشكل در حد مزاحمت موضعى و ساده باشد عامل مزاحم را سركوب و غائله را ختم مىكند ؛ در حالى كه اگر عامل بيمارىزا شدّت يا قدرت بيشترى داشت يا درگيرى بدن با ميكروارگانيسم جدىتر شده حالت
هامش
( 1 ) . ر . ك : سيد على اكبر قرشى ، قاموس قرآن ، مادهى خشع .