شوهرش با او بىثمر است و اسپرمهاى او دفع مىشود
ما تَغِيضُ الْأَرْحامُ
اين تفسير مورد قبول برخى معاصرين ( استاد آية اللّه معرفت ) است . « 1 »
استاد مكارم شيرازى در مورد آيهى 34 سورهى لقمان
وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ
نيز مىنويسند :
« لحن آيه و رواياتى كه در مورد آن نقل شده دلالت دارد كه علم به قيامت ، طفل داخل شكم و . . .
مخصوص خداوند است . »
امّا از روايات به خوبى برمىآيد كه مقصود از آگاهى خدا از اين امور آگاهى از تمام خصوصيات ( جنس جنين ، زشتى و زيبايى ، صفات اخلاقى ، سعادت و شقاوت و بهشتى يا جهنّمى بودن و . . . . ) است كه از علوم غيبى محسوب مىشود . پس عدم اطلاع مردم از اين امور به معناى عدم اطلاع از تمام خصوصيات آنهاست . »
پس : « اگر روزى وسائلى در اختيار بشر قرار گيرد - كه هنوز آن روز فرانرسيده است - و از پسر يا دختر بودن جنين به طور قطع آگاه شوند باز اين امر مسأله اى ايجاد نمىكند . چرا كه آگاهى از جنين به آن است كه تمام خصوصيات جسمانى ، زشتى و زيبايى ، سلامت و بيمارى ، استعدادهاى درونى ، ذوق علمى و فلسفى و ادبى و ساير صفات و كيفيات روحى را بدانيم و اين امر براى غير خدا امكانپذير نيست . » « 2 »
و در مورد آيهى 11 فاطر مىنويسند :
« آرى مسألهى باردارى و تحوّلات و دگرگونىهاى بسيار عجيب و پيچيدهى جنين ، سپس رسيدن به مرحلهى وضع حمل و . . . به قدرى ظريف و دقيق است كه جز به اتكاى علم بىپايان خداوند امكانپذير نيست و اگر نظام حاكم بر آن سر سوزنى اختلال يابد برنامهى حمل يا وضع حمل دچار آشفتگى و يا اختلال مىگردد و به فساد و تباهى مىكشد « 3 » .
5 - مرحوم طبرسى در مورد آيهى 34 سورهى لقمان مىگويد :
وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ
علم به تمام خصوصيات جنين در رحم مادر را غير از خدا ندارد .
و اين مطلب از ائمه هدى : روايت شده است « 4 » .
6 - صاحب تفسير اطيب البيان در مورد آيهى 34 سورهى لقمان مىنويسد كه اين آيات در رد منجّمين ( غيبگويان ) بوده است كه از روى حدس چيزهايى مىگفتهاند « 5 » .
جمعبندى و بررسى :
1 - با توجه به تفسير آيات مورد بحث روشن مىشود كه :
الف : آيهى 11 سورهى فاطر اتكاى امور به علم الهى را نشان مىدهد و ربطى به تعيين جنس جنين ندارد چه رسد كه انحصار اين علم به خدا را ثابت كند .
ب : آيهى 8 سورهى رعد نيز طبق دو احتمال در مورد « اصل حمل و باردارى » و يا « زمان آن » است ربطى به تعيين جنس جنين ندارد . و بنا بر احتمال ديگر مربوط به كل مطالب و علوم مربوط به طفل است كه در اين صورت سياق اين آيه با انحصار علم به خدا در آيهى ( 34 سورهى لقمان يكسان ) مىشود و در نتيجه بحث مذكر و مؤنث بودن محور آيه نيست ( در بند بعدى توضيح بيشتر مىآيد . )
ج : در آيهى 34 سورهى لقمان
وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ
هامش
( 1 ) . در هر صورت نمىتوانيم تفسير الف ( كه علم زمان تولد خاص خداست ) استاد مكارم شيرازى را در مورد آيه بپذيريم چرا كه امروزه ساعت تولد كودك نيز مشخص مىشود . پزشكان از روى قرائن و شواهد هرزن حاملهاى ، اين امر را مشخص مىسازند ( هرچند كه هميشه احتمال خطا در علوم بشرى و بدأ وجود دارد . ) از طرف ديگر اين تفسير با معناى « ما » ( چه موصول و چه مصدرى بگيريم ) سازگار نيست .
( 2 ) . تفسير نمونه ، ج 17 ، ص 99 با تلخيص .
( 3 ) . همان ، ج 11 ، ص 201 .
( 4 ) . مجمع البيان ، ج 4 ، ص 324 .
( 5 ) . طيب ، اطيب البيان ، ج 10 ، ص 441 .